Home BlogDilemma's en oplossingen Het overbevolkingsprobleem
overbevolking stoppen op aarde

Het overbevolkingsprobleem

De wereldbevolkingsstatistieken kunnen behoorlijk benauwend zijn. En dan komen daar de berichten over klimaatverandering nog bovenop. Hoe gaan we zorgen dat al die mensen voldoende eten hebben? Putten we de aarde uit?

Bevolking sinds jaren '60 verdubbeld

De laatste jaren lijkt het razendsnel te gaan. Sinds halverwege de jaren 60 is de wereldbevolking verdubbeld, van 3,5 miljard tot ruim 7 miljard mensen vandaag.

En de groei is nog lang niet afgelopen

De verwachting is dat er rond 2100 zo'n 11 miljard mensen op de wereld wonen. De voorspellingen van de Wereldbank komen uit tussen de 9,5 miljard tot 13,5 miljard.

Voorspelling wereldbevolking

Wereldwijd daalt de gezinsgrootte

In de laatste jaren is het aantal kinderen per gezin wereldwijd drastisch gedaald. Er wordt nu gemiddeld 2,5 kind per gezin geboren. Hoe kan het dat de bevolkingsgroei de komende jaren dan tóch toeneemt? Wijlen beroemde statisticus Hans Rosling legt dit op een heldere manier uit in de volgende video:

Maar op sommige plekken stijgt de bevolking nog hard

Wist je dat in Europa de bevolkingsgroei zal afnemen? In Afrika zal de bevolking juist enorm toenemen. In 2100 zal meer dan 80% van de wereldbevolking in Azië of Afrika wonen.

De consumptie neemt juist ergens anders toe

De bevolking mag dan wel groter zijn en stijgen in Afrika, er wordt een stuk minder geconsumeerd dan in de rijke westerse landen. 49% van de CO2-uitstoot wordt veroorzaakt door de rijkste 10% van de wereldbevolking. Daar valt Nederland ook onder.

Op de website carbonmap kun je zien welke regio’s het meest uitstoten, welke het meest consumeren en welke regio’s het meest risico lopen door klimaatverandering. Een grotere bevolking betekent dus niet per sé meer uitstoot. Dat hangt af van de consumptie en het gebruik van de regio zelf.

Carbonmap

Worldmap Carbon normaal
De wereld zoals 'ie er normaal uit ziet
worldmap wealth
De wereld als je kijkt naar welvaartsverdeling

Carbonmap 2

Worldmap uitstoot
De wereld als je kijkt naar uitstoot
Worldmap
De wereld als je kijkt naar landen met het meeste risico door klimaatsverandering

Maar hoe voeden we die 9 miljard mensen in 2050?

Jonathan Foley leidde een team van wetenschappers om deze vraag te beantwoorden. 'Jammer genoeg is het debat gepolariseerd, door mensen die vooral vóór biologische agricultuur pleiten - en door mensen die daar juist tegen zijn. Maar het hoeft niet óf of te zijn.'

Een 5 stappenplan om de wereld te voeden

1. Stabiliseer de uitstoot van de agricultuur
'We kunnen niet meer produceren door nog meer land te gebruiken voor agricultuur', zegt Foley. Daar zijn al complete ecosystemen door vernietigd. En ontbossing levert een grote bijdrage aan klimaatverandering.

2. Meer produceren op al beschikbaar land
In gebieden als Afrika, Latijns-Amerika en Oost-Europa wordt minder geproduceerd dan mogelijk is. Er is een 'kloof in de opbrengst'. 'Door organische landbouwtechnieken te combineren met moderne, technologische technieken kunnen we hier de opbrengst enorm verbeteren', zegt James Foley. Natuurlijk is ook hier duurzaamheid belangrijk. De impact op het milieu moet minimaal zijn.

3. Bronnen efficiënter gebruiken
Met de opkomst van de grootschalige landbouw werden veel schadelijke middelen en technieken ingezet. Daar voelen we nu de gevolgen van. Maar inmiddels zijn er al veel nieuwe technieken bedacht, waarbij bijvoorbeeld minder water nodig is voor dezelfde opbrengst. Ook is het belangrijk om te kijken waarvoor land geschikt is, in plaats van land geschikt te maken.

4. Aanpassing in dieet
Om melk, vlees en eieren te produceren is veel voer en water nodig. Alleen al door minder afhankelijk te worden van dierlijke producten zouden we de aarde enorm ontlasten.

5. Afval reduceren
Wist je dat wereldwijd de helft van het voedsel wordt weggegooid, of verdwijnt? In rijkere landen (zoals Nederland) komt dit vooral doordat voedsel over de datum is en niet op tijd wordt gegeten of gekocht. Zo wordt er veel weggegooid in huishoudens, maar ook in restaurants en supermarkten. In armere landen komt het vooral doordat boeren producten verkeerd of niet goed kunnen opslaan, of omdat er iets misgaat tijdens het transport.

Als we deze vijf stappen volgen, kunnen we de bevolkingsgroei wereldwijd aan en heeft iedereen genoeg te eten. 

Een betere economie, kleinere gezinnen

Wereldwijd zien we dat gezinnen kleiner worden wanneer de economie in een land verbetert. De noodzaak voor grote gezinnen neemt namelijk af. De reden hiervoor voelt bijna intuïtief aan: een betere economie betekent dat je bij ziekte minder afhankelijk bent van je familie voor opvang. Het betekent ook dat meer kinderen blijven leven (onder meer door betere gezondheidszorg).

Investeren in mensen zorgt voor een kleinere bevolking

Stoppen met ontwikkelingshulp en geboortebeperking is niet de oplossing. De oplossing is investeren in mensen. Goed onderwijs, goede gezondheidszorg, kansen op de arbeidsmarkt en duurzaam voedsel. Dat is hoe we het 'overbevolkingsprobleem' aanpakken. Door bovendien boeren wereldwijd te leren hoe ze efficiënter en beter kunnen oogsten, verhogen we de lokale voedselproductie. Ook met 9 miljard mensen op de wereld kunnen we allemaal een goed leven opbouwen. We moeten alleen de welvaart leren verdelen.

Ja, ik wil per e-mail informatie ontvangen over activiteiten, producten en manieren om Oxfam Novib te steunen.
privacy

Cookies

Logo Oxfam Novib

Fijn dat je onze site bezoekt

Cookies helpen ons om jou te laten zien wat je interessant en belangrijk vindt op onze eigen website, andere websites en sociale media. Vind je dat goed?

Logo Oxfam Novib

Cookies zelf instellen

Analytische en functionele cookies zijn nodig om te zorgen dat onze website goed werkt. Marketing en sociale media cookies zorgen dat je relevante advertenties ziet op andere websites. Welke cookies wil je accepteren?

Ik accepteer alle cookies
Ik wil geen marketing en social media cookies