Home BlogDilemma's en oplossingen Wie betaalt de rekening van extreem weer?
Foto: George Desipris

Wie betaalt de rekening van extreem weer?

Stormschade. Overstromingen. Mislukte oogsten. Enorme schadeposten door extreem weer. Catastrofaal voor mensen die toch al weinig hebben. Daarom kwam de wereld met een plan. Maar daar moeten landen zich wel aan houden.

Overal ter wereld zorgt de klimaatcrisis voor steeds meer problemen. Grote kans dat ook jij daar al wat van merkt. Zoals de aanhoudende droogte in de zomer van 2018. Of je vakantieplannen die door extreem weer in het water vallen. Letterlijk.

Stevige dijken

Tegelijkertijd heb je geluk. Nederland is een rijk land. Met stevige dijken. En huizen die tegen een stootje kunnen. Boeren lopen hier zeker risico als de regen uitblijft. Maar gelukkig kunnen ze zich verzekeren tegen een mislukte oogst.

In heel veel landen is dat anders. Mensen verdienen er (veel) minder. Huizen zijn er van klei en riet in plaats van steen. En een weersverzekering bestaat niet – of is onbetaalbaar voor boeren die hun land nog met de hand bewerken. In die landen zijn natuurrampen of lange periodes van regen of droogte catastrofaal.

$100 miljard

Daarom spraken rijke landen als Nederland, Duitsland, Frankrijk en Japan in Parijs af elk jaar $100 miljard bij te dragen voor landen die niet het geld hebben om zich te weren tegen extreem weer. Het geld is bedoeld voor:

  • Aanpassing aan de nieuwe weersomstandigheden
  • Duurzame ontwikkeling om CO2-uitstoot te verminderen

2017 formatie klimaatakkoord consequent uitvoeren

Het klimaatakkoord van Parijs

2015 was een spectaculair jaar. In Parijs besloten de machtigste mensen op aarde dat extreem weer een groot gevaar is voor iedereen. En dat we er dus samen iets aan moeten doen. Wat niemand voor mogelijk had gehouden, gebeurde. Alle landen ter wereld ondertekenden het klimaatakkoord. Daarmee beloven ze de opwarming van de aarde te stoppen. Om zo extreem weer een halt toe te roepen.

De landen beloofden zich aan 3 afspraken te houden:

  1. Er gaat evenveel geld naar aanpassing aan klimaatverandering als naar de vermindering van CO2-uitstoot.
  2. Landen die het kwetsbaarst zijn voor klimaatverandering – zoals kleine eilanden – en de armste landen krijgen voorrang.
  3. Het geld moet de landen helpen om hun eigen klimaatplannen uit te voeren. Zij weten natuurlijk als geen ander hoe ze weerbaarder kunnen worden tegen extreem weer.

Goede afspraken. Zou je zeggen. Maar er is een probleem. Landen houden zich er niet aan.

Afspraak is afspraak?

De afspraken zijn helder. Maar toch gaat er van alles mis. Dat ontdekten we toen we alle rapportages van de rijke landen uitplozen.

Wat is het probleem? Het overgrote deel van het geld gaat naar het verminderen van de CO2-uitstoot. Terwijl veel meer geld zou moeten gaan naar aanpassingen aan extreem weer. Want juist het weerbaarder maken van mensen in kwetsbare landen is ongelofelijk belangrijk. Zij vangen nu al de klappen op van klimaatverandering, terwijl ze er het minst aan hebben bijgedragen.

En dat is niet alles. Ook de toegezegde steun aan de meest kwetsbare landen blijft achter. We schatten dat zij slechts 18% van de klimaatsteun ontvangen. Dat is veel te weinig.

Creatief boekhouden

Eigenlijk gaat het op alle mogelijke manieren mis met het beloofde geld. De landen die het toezegden, zijn creatief met boekhouden. Ze halen de gekste rekentrucs uit om je te doen geloven dat ze meer bijdragen dan ze werkelijk doen. Ze geven bijvoorbeeld geld in de vorm van een lening, maar rekenen het volledige bedrag mee als klimaatsteun. Of ze voegen een klimaatmaatregel toe aan een bestaand ontwikkelingshulpprogramma, en tellen dan de volledige waarde van dat programma mee in hun klimaatsteun.

Hoe doet Nederland het?

Op het eerste gezicht lijkt ons land aardig op weg om zijn aandeel te betalen. Vergeleken met andere landen doet Nederland veel minder aan schimmige rekentrucs. Maar waar komt het geld eigenlijk vandaan?

Klimaatsteun of verdienmodel?

Een groot deel komt voor rekening van private investeerders. Het probleem is: we weten niet precies waar het geld naartoe gaat. We weten niet of het terecht is dat de Nederlandse overheid alle investeringen mag meetellen als klimaatsteun. En het is de vraag of deze investeerders voldoende rekening houden met de behoeften van de landen waarin zij hun geld stoppen. Zijn de investeringen een antwoord op een vraag, of volgen ze het verdienmodel van de investeerder? Kortom: misschien zijn de bedoelingen wel goed, maar we kunnen het niet controleren.

Sigaar uit eigen doos

En het geld dat de Nederlandse overheid zélf geeft? Daar zit helaas een luchtje aan. Dat komt namelijk uit het potje voor ontwikkelingssamenwerking. Is daar wat mis mee? Wel als je belooft dat het bestrijden van (de gevolgen van) klimaatverandering niet ten koste mag gaan van ontwikkelingsgeld. En dat is precies wat ook Nederland al in 1992 beloofde. Nederland geeft een sigaar uit eigen doos – en andere ontwikkelingsdoelen hebben het nakijken.

Wat nu?

Eigenlijk is het heel simpel. De landen die de $100 miljard beloofden, moeten hun belofte nakomen. En volgens alle afspraken. Ja, dat vraagt een investering. Maar wel eentje die zich dubbel en dwars terugbetaalt. Zonder deze jaarlijkse bijdrage zal de prijs van extreem weer elk jaar hoger worden. Door meer mislukte oogsten. Meer verwoestende overstromingen. En vernietigend noodweer. De gevolgen zullen wij allemaal voelen.

En Nederland?

Nederland moet het potje met ontwikkelingsgeld intact laten en nieuwe klimaatmaatregelen nemen die geld opleveren. Zoals een minimumprijs voor emissierechten, of heffingen op lucht- en zeevaart. Met dat geld kan de beloofde klimaatsteun betaald worden.

Wij blijven Nederland achter de broek aan zitten: afspraak is afspraak! En niet alleen Nederland. We spreken alle landen aan die beloofden bij te dragen aan de $100 miljard. Net zo lang tot ze hun belofte nakomen, op de manier die is afgesproken. Want alleen dan hebben de meest kwetsbare landen op aarde een kans in de ongelijke strijd tegen extreem weer. Alleen dan kunnen de meest kwetsbare mensen de armoede verslaan die extreem weer veroorzaakt. 

Ook hebben we veel projecten die mensen helpen zich te beschermen tegen extreem weer en de gevolgen daarvan. Zoals onze veldscholen, waar boeren zaden kweken die beter bestand zijn tegen droogte of aanhoudende regen.

Oxfam-Novib-Zimbabwe-voedselzekerheid-klimaatverandering-14426-Sacha-de-Boer-Oxfam-Novib
Boeren in Zimbabwe leren bij onze veldscholen hoe ze ook bij extreem weer hun oogsten kunnen verbeteren.

Extreem weer en armoede

Extreem weer is een van de belangrijkste oorzaken van armoede. Juist mensen die weinig hebben, worden het hardst getroffen. Zo zien boeren in Bangladesh hun akkers bijna elk jaar weer overstromen. Juist omdat ze weinig hebben, heeft zo’n overstroming rampzalige gevolgen. Een mislukte oogst betekent geen inkomen. Geen inkomen betekent dat deze boeren geen nieuwe zaden kunnen kopen om opnieuw te zaaien. Zo raken ze gevangen in armoede.

Ja, je kunt zelf ook iets doen!

Je bent niet de enige als je je afvraagt wat je kunt doen tegen extreem weer. Onthoud in ieder geval dat elke positieve verandering, hoe klein ook, effect heeft. En hoe meer mensen het doen, hoe groter de impact.

1. Reis bewust

Vliegen. We doen het zó graag. En terecht. Die vakantie, die heb je verdiend. En de wereld is te mooi om thuis te blijven. Reis je bewust, dan help je de wereld mooi te houden. Bedenk voor vertrek of vliegen de enige optie is. Bus, trein én auto stoten véél minder CO2 uit. En zijn dus veel beter voor het klimaat. Als je toch écht wilt vliegen,  dan hoef je minder ver dan je denkt voor een paar van de mooiste plekken op aarde .

De mooiste alternatieve vliegvakanties

Bespaar geld, tijd én CO2

2. Eet bewust

Vlees. Lekker. Vinden de meeste mensen. Maar bij de productie van vlees komen ook heel veel broeikassen vrij. Vooral het eten van rundvlees draagt bij aan extreem weer. Je biefstuk inruilen voor een kipfilet maakt al een groot verschil. Eet je één of twee keer per week vegetarisch? Dan heb je nog meer impact.

Gratis receptenboekje "lekker vega"

cover vega receptenboekje.png

 

 

3. Winkel bewust

Spullen. Onze huizen staan er vol mee. Omdat we nodig hebben. Of omdat het mooi is. Maar geldt dat voor alles? Alles wat je niet koopt, hoeft niet gemaakt, vervoerd en uiteindelijk gerecycled te worden. Koopzucht draagt enorm bij aan extreem weer. Spaar je je portemonnee, dan spaar je het klimaat!

4. Bankier bewust

Spreek je bank en verzekeraar aan op investeringen in bijvoorbeeld kolen of palmolie. Of stap over. 

Vind een betere bank

Zo scoren jouw bank en verzekeraar

Antwoord op al je vragen over extreem weer en klimaatverandering

Wat zijn de oorzaken van extreem weer? Wat is daaraan te doen? En wat doet Oxfam? Vind het antwoord op deze vragen en ontmoet de helden die strijden tegen extreem weer.

Dossier extreem weer

Inspiratie in je mailbox

Ja, ik wil per e-mail informatie ontvangen over activiteiten, producten en manieren om Oxfam Novib te steunen.

Lees hier onze privacyvoorwaarden

Geef een klimaat-training

CTA klimaattraining

Met een klimaattraining kunnen de boeren zich beter weren tegen extreem weer t.g.v. het broeikaseffect. Dit is wat je noemt een vruchtbaar cadeau!

Naar de webshop

Ja, ik wil per e-mail informatie ontvangen over activiteiten, producten en manieren om Oxfam Novib te steunen.
privacy

Cookies

Logo Oxfam Novib

Fijn dat je onze site bezoekt

Cookies helpen ons om jou te laten zien wat je interessant en belangrijk vindt op onze eigen website, andere websites en sociale media. Vind je dat goed?

Logo Oxfam Novib

Cookies zelf instellen

Analytische en functionele cookies zijn nodig om te zorgen dat onze website goed werkt. Marketing en sociale media cookies zorgen dat je relevante advertenties ziet op andere websites. Welke cookies wil je accepteren?

Ik accepteer alle cookies
Ik wil geen marketing en social media cookies