Home BlogDilemma's en oplossingen Wie betaalt de rekening van extreem weer?
Foto: George Desipris

Wie betaalt de rekening van extreem weer?

Stormschade. Overstromingen. Mislukte oogsten. Enorme schadeposten door extreem weer. En catastrofaal voor mensen die toch al weinig hebben. Daarom kwam de wereld met een plan. Maar dan moeten landen zich er wel aan houden.

Extreem weer door klimaatverandering zorgt voor steeds meer problemen. Grote kans dat je daar al wat van merkt. Een leeg schap in de supermarkt, omdat een oogst is mislukt. Of je vakantieplannen die door extreem weer in het water vallen. Letterlijk.

Stevige dijken

Tegelijkertijd heb je geluk. Nederland is een rijk land. Met stevige dijken. En huizen die tegen een stootje kunnen. Boeren lopen hier zeker risico als het maar blijft regenen. Gelukkig kunnen ze zich wel verzekeren tegen een mislukte oogst.

In heel veel landen is dat anders. Mensen verdienen er (veel) minder. Huizen zijn er van klei en riet in plaats van steen. En een weersverzekering bestaat er niet – of is onbetaalbaar voor boeren die hun land nog met de hand bewerken. In die landen zijn lange periodes van regen of droogte en extreme kou en warmte catastrofaal.

$100 miljard

Daarom spraken landen als Nederland, Duitsland, Frankrijk en Japan in Parijs af elk jaar $100 miljard te geven aan landen waarvan de inwoners het meeste gevaar lopen door extreem weer. Het geld is bedoeld voor:

  • Aanpassing aan de nieuwe, extremere weersomstandigheden,
  • Duurzame ontwikkeling om klimaatverandering te verminderen.

2017 formatie klimaatakkoord consequent uitvoeren

Het klimaatakkoord van Parijs

2015 was een spectaculair jaar. In Parijs besloten de machtigste mensen op aarde dat extreem weer een groot gevaar is voor iedereen. En dat we er dus samen iets aan moeten doen. Wat niemand voor mogelijk had gehouden, gebeurde. Alle landen ter wereld ondertekenden het klimaatakkoord. Daarmee beloven ze de opwarming van de aarde te stoppen. Om zo extreem weer een halt toe te roepen. 

Overheden zijn niet allemaal even snel met het nemen van maatregelen die klimaatverandering afremmen. Zo treuzelt Nederland met het sluiten van kolencentrales en de overstap naar schone energie. Bedrijven vinden dat vervelend. Die willen weten waar ze aan toe zijn. Zodat ze weten waarin ze moeten investeren. De druk op overheden wordt dus steeds groter om de afspraken in het klimaatakkoord van Parijs werkelijkheid te laten worden.

Wij de lusten, zij de lasten

Er is nog een reden voor deze afspraak. Juist economisch sterke landen stoten de meeste broeikasgassen uit. We rijden met meer auto’s rond. Stappen vaker in het vliegtuig. En gebruiken veel meer vuile stroom. Wij hebben de lusten – inwoners van kwetsbare landen dragen de lasten. 

$100 miljard zou genoeg moeten zijn om de mensen te beschermen die het meest gevaar lopen door extreem weer. Een goede afspraak. Zou je zeggen. Maar er is een probleem. Landen betalen slecht. 

Creatief boekhouden

Eigenlijk gaat het dubbel mis met de beloofde $100 miljard. De landen die het toezegden, dragen veel minder bij. En ze zijn creatief met boekhouden. Ze halen de gekste rekentrucs uit om je te doen geloven dat ze meer bijdragen dan ze werkelijk doen. Ze geven bijvoorbeeld geld in de vorm van een lening. In plaats van kwetsbare landen te compenseren, proberen ze er dus aan te verdienen. 

Daarom kijken we elke twee jaar heel kritisch naar wat landen als Nederland werkelijk bijdragen om de mensen te beschermen die steeds vaker op een uitgedroogde akker of tot hun middel in de modder staan.

Het schaduwrapport

De landen die de meeste broeikasgassen uitstoten, spelen graag mooi weer. Jazeker, zeggen ze. We geven het beloofde geld aan de landen die het zwaarst lijden onder het extreme weer dat onze broeikasgassen veroorzaken. Als je de moeite zou nemen om hun rapporten daarover te lezen, zou je dat nog geloven ook. In ons schaduwrapport zie je hoe het werkelijk zit. We berekenden dat de welvarende landen per jaar $16 tot $21 miljard bijdragen. Een fractie dus van de beloofde $100 miljard.

Met de Nederlandse bijdrage is bovendien nog iets ongemakkelijks aan de hand. Die komt namelijk uit het potje voor ontwikkelingssamenwerking. Is daar wat mis mee? Wel als je belooft dat het bestrijden van (de gevolgen van) klimaatverandering niet ten koste mag gaan van ontwikkelingsgeld. En dat is precies wat ook Nederland al in 1992 beloofde.

Wat nu?

Eigenlijk is het heel simpel. De landen die de $100 miljard beloofden, moeten hun belofte nakomen. Ja, dat vraagt een investering. Maar wel eentje die zich dubbel en dwars terugbetaalt. Zonder deze jaarlijkse bijdrage zal de prijs van extreem weer elk jaar hoger worden. Door meer mislukte oogsten. Meer verwoestende overstromingen. En vernietigend noodweer.

Ook een handelsland als Nederland gaat dat véél meer kosten dan de €1,25 miljard die we volgens de Algemene Rekenkamer moeten bijdragen.

Wij blijven Nederland achter de broek aan zitten: beloofd is beloofd. En niet alleen Nederland. We spreken alle landen aan die beloofden bij te dragen aan de $100 miljard. Net zo lang tot ze hun belofte nakomen. Want alleen dan hebben de meest kwetsbare landen op aarde een kans in de ongelijke strijd tegen extreem weer. Alleen dan kunnen de meest kwetsbare mensen de armoede verslaan die extreem weer veroorzaakt. 

Ook hebben we veel projecten die mensen helpen zich te beschermen tegen extreem weer en de gevolgen daarvan. Zoals onze veldscholen, waar boeren zaden kweken die beter bestand zijn tegen droogte of aanhoudende regen.

Oxfam-Novib-Zimbabwe-voedselzekerheid-klimaatverandering-14426-Sacha-de-Boer-Oxfam-Novib
Boeren in Zimbabwe leren bij onze veldscholen hoe ze ook bij extreem weer hun oogsten kunnen verbeteren.

Extreem weer en armoede

Extreem weer is een van de belangrijkste oorzaken van armoede. Juist mensen die weinig hebben, worden het hardst getroffen. Zo zien boeren in Bangladesh hun akkers bijna elk jaar weer overstromen. Juist omdat ze weinig hebben, heeft zo’n overstroming rampzalige gevolgen. Een mislukte oogst betekent geen inkomen. Geen inkomen betekent dat deze boeren geen nieuwe zaden kunnen kopen om opnieuw te zaaien. Zo raken ze gevangen in armoede.

Ja, je kunt zelf ook iets doen!

Je bent niet de enige als je je afvraagt wat je kunt doen tegen extreem weer. Onthoud in ieder geval dat elke positieve verandering, hoe klein ook, effect heeft. En hoe meer mensen het doen, hoe groter de impact.

1. Reis bewust

Vliegen. We doen het zó graag. En terecht. Die vakantie, die heb je verdiend. En de wereld is te mooi om thuis te blijven. Reis je bewust, dan help je de wereld mooi te houden. Bedenk voor vertrek of vliegen de enige optie is. Bus, trein én auto stoten véél minder CO2 uit. En zijn dus veel beter voor het klimaat. Als je toch écht wilt vliegen,  dan hoef je minder ver dan je denkt voor een paar van de mooiste plekken op aarde .

De mooiste alternatieve vliegvakanties

Bespaar geld, tijd én CO2

2. Eet bewust

Vlees. Lekker. Vinden de meeste mensen. Maar bij de productie van vlees komen ook heel veel broeikassen vrij. Vooral het eten van rundvlees draagt bij aan extreem weer. Je biefstuk inruilen voor een kipfilet maakt al een groot verschil. Eet je één of twee keer per week vegetarisch? Dan heb je nog meer impact.

 

Gratis receptenboekje "lekker vega"

cover vega receptenboekje.png

 

 

3. Winkel bewust

Spullen. Onze huizen staan er vol mee. Omdat we nodig hebben. Of omdat het mooi is. Maar geldt dat voor alles? Alles wat je niet koopt, hoeft niet gemaakt, vervoerd en uiteindelijk gerecycled te worden. Koopzucht draagt enorm bij aan extreem weer. Spaar je je portemonnee, dan spaar je het klimaat!

4. Bankier bewust

Spreek je bank en verzekeraar aan op investeringen in bijvoorbeeld kolen of palmolie. Of stap over. 

Vind een betere bank

Zo scoren jouw bank en verzekeraar

Antwoord op al je vragen over extreem weer en klimaatverandering

Wat zijn de oorzaken van extreem weer? Wat is daaraan te doen? En wat doet Oxfam? Vind het antwoord op deze vragen en ontmoet de helden die strijden tegen extreem weer.

Dossier extreem weer

Inspiratie in je mailbox

Ja, ik wil per e-mail informatie ontvangen over activiteiten, producten en manieren om Oxfam Novib te steunen.

Lees hier onze privacyvoorwaarden

Ja, ik wil per e-mail informatie ontvangen over activiteiten, producten en manieren om Oxfam Novib te steunen.
privacy

Cookies

Logo Oxfam Novib

Fijn dat je onze site bezoekt

Cookies helpen ons om jou te laten zien wat je interessant en belangrijk vindt op onze eigen website, andere websites en sociale media. Vind je dat goed?

Logo Oxfam Novib

Cookies zelf instellen

Analytische en functionele cookies zijn nodig om te zorgen dat onze website goed werkt. Marketing en sociale media cookies zorgen dat je relevante advertenties ziet op andere websites. Welke cookies wil je accepteren?

Ik accepteer alle cookies
Ik wil geen marketing en social media cookies