Klimaatverandering: ooit leek het misschien een ver-van-je-bed-show. Maar inmiddels is het een realiteit die onze leefomgeving, manier van leven én toekomst rechtstreeks beïnvloedt. Ook voor ons in Nederland.
Ook in Nederland is het klimaat aan het veranderen. Dat merken we bijvoorbeeld aan de mildere winters en drogere zomers van de afgelopen jaren. De zomer van 2018 was zelfs de droogste ooit gemeten.
Het weer in ons land wordt extremer. We hebben niet alleen meer te maken met droogte, maar ook met hevigere stormen en regenval. In 2021 leidden heftige regenbuien nog tot overstromingen in Limburg. Hoe gaan we klimaatverandering de komende jaren in Nederland voelen?
Op dit moment vallen de klimaatproblemen in Noordwest-Europa relatief gezien mee. Ja, er zijn hittegolven, bosbranden en meer, maar de meesten van ons lijden geen honger. In andere delen van de wereld is dat wel anders. Daar zorgt extreme droogte voor dreigende hongersnoden. En moeten mensen op grote schaal hun huis ontvluchten door overstromingen.
Wat er in deze landen gebeurt, raakt ook Nederland en Europa. De gevolgen van klimaatverandering beperken zich niet tot landsgrenzen. We zijn allemaal verbonden: oogstverliezen en schade door natuurgeweld zetten de wereldeconomie onder grote druk. De kans op internationale maatschappelijke of economische crises wordt steeds groter. Daarom is een wereldwijde samenwerking zo belangrijk. Alleen samen kunnen we de gevolgen van klimaatverandering zoveel mogelijk beperken.
Om Nederland te beschermen tegen klimaatverandering en de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, heeft de overheid allerlei nationale en internationale afspraken gemaakt. Zo wil Nederland uiterlijk in 2050 CO2-neutraal zijn. En in 2030 moet onze uitstoot met 60% zijn afgenomen ten opzichte van 1990. Deze maatregelen presenteerde het kabinet-Rutte in april 2023.
Het is een begin. Maar wij vinden het niet genoeg. Onze eigen consumptie-emissies en buitenlandse emissies werden namelijk bewust buiten deze plannen gehouden. Bovendien steekt de Nederlandse overheid nog altijd tientallen miljarden per jaar in het subsidiëren van fossiele brandstoffen. Denk aan accijnsvrijstellingen op brandstof, en belastingvoordelen voor grootverbruikers van fossiele energie. Zo blijven we in Europa op veel te grote voet leven, terwijl kwetsbare landen de dupe worden. Er moet snel en veel actie komen!
De klimaatcrisis versterkt de wereldwijde ongelijkheid. Landen die het minst hebben bijgedragen aan klimaatverandering, worden er het hardst door geraakt. Zo is het Afrikaanse continent verantwoordelijk voor maar 4% van de totale CO2-uitstoot tot nu toe. Maar ondertussen lijdt onder meer Oost-Afrika zwaar onder de gevolgen van klimaatopwarming. Door de aanhoudende droogte sterft vee, mislukken oogsten en zijn water en voedsel bijna niet meer te betalen.
Als we grote vervuilers meer belasten, kunnen we dat geld gebruiken om mensen bij te staan zoals in Oost-Afrika. Om ze weerbaar te maken tegen klimaatverandering. Dat is klimaatrechtvaardigheid. Wij doen dat bijvoorbeeld via landbouwscholen, waar boeren zelf zaden leren kweken en bewaren. Maar ook geven we een podium aan klimaatactivisten. En voeren we campagne voor een eerlijker klimaatbeleid.
Sta samen met ons op voor een groene wereld, waarin we de opwarming van de aarde tegengaan. Een eerlijke wereld, waarin de lasten van klimaatverandering evenredig verdeeld worden. Want de klimaatcrisis wacht niet.
El Niño hangt, letterlijk en figuurlijk, als een donkere wolk boven de wereld. Experts waarschuwen zelfs voor een supervariant. Maar wat wordt daarmee bedoeld? Merken we er in Nederland ook iets van? En is er eigenlijk een oplossing? Onze klimaatexpert Hilde Stroot legt uit.
Het is een maand sinds de ramp in Nepal. De beelden van allesverslindende modderstromen zijn nog steeds pijnlijk om te zien. Niet alleen vanwege het grote aantal slachtoffers, maar ook om de ongemakkelijke waarheid. Want al die doden, gewonden en verwoestingen zijn geen gevolg van een tragisch ongeluk van moeder natuur: deze ramp is het gevolg van de klimaatcrisis. Tijd om in de spiegel te kijken én in actie te komen.
Na jaren van moeizame onderhandelingen en uitstel lijkt er eindelijk beweging te komen in het meest gevoelige punt van het wereldwijde klimaatdebat: het uitfaseren van fossiele brandstoffen. Tijdens een internationale conferentie in Santa Marta, Colombia namen tientallen landen een eerste, gezamenlijke stap richting een eerlijke energietransitie. Nog voorzichtig en deels vrijblijvend, maar vooral ook hoopgevend: fossiel staat eindelijk expliciet op de agenda.
In Bangladesh raken de mensen steeds vaker alles kwijt door hevige overstromingen en cyclonen. Oxfam Novib werkt samen met kwetsbare gemeenschappen aan een krachtige oplossing: het aanplanten van mangroves. Deze bomen vormen een natuurlijke bescherming tegen het water. Kom in actie voor mensen zoals Monira, Protima en Kuruna en help mee met het aanplanten van mangroves.
De rijkste 1% van de wereld heeft in tien dagen genoeg vervuild voor een heel jaar. Op 10 januari was hun CO2-budget al op - terwijl de armste 50% van de wereldbevolking daar drie jaar over doet. Wij blijven het dus herhalen: de rijke vervuilers moeten betalen!
Even met je privéjet naar Ibiza of een paar miljoen investeren in een winstgevend oliebedrijf. Voor de superrijken is dit heel normaal – maar hun levensstijl, en vooral investeringen, vernielen onze aarde. Het is al langer bekend dat de rijkste 1% véél meer CO2 uitstoot dan de gemiddelde persoon op aarde. Het nieuwste Oxfam-rapport ‘Carbon Inequality Kills’ bewijst dit opnieuw. Daarom blijven wij zeggen: de grote klimaatvervuilers moeten betalen.
Op 11 november begint de jaarlijkse klimaattop, dit keer in Azerbeidzjan. Wat staat er op het spel? En heeft zo'n klimaattop eigenlijk wel nut? Onze klimaatexpert Hilde Stroot is erbij in Bakoe en geeft antwoord op al jouw vragen.
Een grote stap in de juiste richting: de ‘antiwegkijkwet’ die onlangs is aangenomen door het Europees Parlement moet ervoor zorgen dat bedrijven verantwoordelijkheid nemen voor de schade die ze toebrengen aan mens en milieu. Wie hebben er wat aan deze wet? En is het een mijlpaal, of valt het tegen? Eline Achterberg, expert mensenrechten & bedrijfsleven bij Oxfam Novib, legt uit.
De Filipijnse Marinel Ubaldo ondervindt aan den lijve de gevolgen van klimaatverandering. Ze komt in actie door de grote vervuilers verantwoordelijk te houden. En ze plant mangrovebomen aan om haar gemeenschap weerbaar te maken tegen de klimaatcrisis.
Eerder schreven we over de sporen van het koloniale verleden in ons werk, bijvoorbeeld over de manier waarop economische ongelijkheid in stand wordt gehouden. Die sporen zijn ook terug te vinden in andere thema's waar wij op werken, zoals de klimaatcrisis.
Tienduizenden doden, miljoenen mensen ontheemd: tien jaar geleden richtte supertyfoon Haiyan een spoor van vernieling aan op de Filipijnen. Ook de toen 16-jarige Marinel Sumook Ubaldo raakte ontheemd. Zij zag haar land lijden onder de steeds zwaardere klappen van de klimaatcrisis en liet het er niet bij zitten. Als klimaatactivist strijdt zij nu voor klimaatrechtvaardigheid. ‘Ik wil dat mijn kinderen niet lijden onder tyfoons zoals Haiyan. Dat ze niet bang hoeven te zijn om te leven en te dromen. Daar vecht ik voor.’
'Dit seizoen heeft het veel minder geregend dan normaal, en dit is al jaren zo.’ Hellen Akello uit Uganda worstelt met extreem weer door klimaatverandering. Met behulp van landbouwscholen weten zij en haar collegaboeren hun inkomsten én hun gewassen te verbeteren.