Naar hoofdinhoud

De ongemakkelijke gevolgen van klimaatverandering

Is het klimaatakkoord van Parijs ambitieus genoeg? Nee, concludeerde het klimaatpanel van de Verenigde Naties. De boodschap: we moeten niet streven naar 2 graden, maar naar maximaal 1,5 graden opwarming. Anders zijn de gevolgen rampzalig. Vooral voor kwetsbare landen.

Weerbaar tegen de gevolgen van klimaatverandering14 november 2018
De ongemakkelijke gevolgen van klimaatverandering

Gortdroge akkers, smeltende ijskappen en overstroomde dorpen en steden. De laatste jaren laat het veranderende klimaat zich steeds vaker en nietsontziend gelden. En de armste landen vangen de hardste klappen op. Want vooral in die landen doet extreem weer oogsten mislukken, met honger en armoede tot gevolg. Dat klimaatverandering zelfs mensenlevens eist, blijkt na de zoveelste natuurramp.

Eensgezinde ambitie

De klimaatverandering zelf valt niet meer terug te draaien. Maar verdere opwarming van de aarde kan nog wél worden ingeperkt. Wereldwijd staat landen dan ook twee dingen te doen: de uitstoot van broeikasgassen drastisch terugdringen én zich wapenen tegen de onvermijdelijke veranderingen.

En dat spraken 195 landen dan ook eensgezind af, in 2015 op de klimaattop in Parijs. In de Franse hoofdstad zetten zij de stevige ambitie neer om wereldwijd onder de 2 graden opwarming te blijven. En daar bleef het niet bij. De rijke landen beloofden structurele financiële steun aan ontwikkelingslanden. Zodat ook zij de klimaatdoelstellingen kunnen halen en de negatieve gevolgen van klimaatverandering het hoofd kunnen bieden. De afspraak: vanaf 2020 moet hiervoor 100 miljard dollar per jaar beschikbaar zijn.

Jeffrey tubi zimbabwe farmer field schools

Er is geen irrigatie hier. We moeten het hebben van de regen. Maar niemand weet wanneer die komt.

Het Parijs-akkoord was historisch en hoopgevend. Maar het was niet ambitieus genoeg, blijkt nu uit het recent verschenen rapport van het VN-klimaatpanel (zie kader). De maximale opwarming moet worden bijgesteld, tot maximaal 1,5 graden Celsius. Meer opwarming leidt onherroepelijk tot nog grotere humanitaire en economische rampen.

En hoe zit het dan met de financiële steun aan kwetsbare landen? Daartoe lijkt vooralsnog weinig bereidheid. Bertram Zagema, beleidsadviseur van Oxfam Novib, wijst erop dat veel rijke landen de afspraken slecht nakomen. 'Uit rapportages blijkt bijvoorbeeld dat leningen aan Afrikaanse, Aziatische of Zuid-Amerikaanse landen regelmatig worden meegeteld als gift. Dat klopt natuurlijk niet. Regeringen moeten zich aan hun beloftes houden', zegt hij. Als lobbyist slaat hij geen internationale klimaatbijeenkomst over om onderhandelaars daarvan te doordringen. 'De landen die zich aan het klimaatverdrag hebben verbonden, komen regelmatig samen om de voortgang en eventuele aanpassingen te bespreken. In de wandelgangen probeer ik de regeringsvertegenwoordigers van de noodzaak te doordringen hun financiële afspraken na te komen.'

Weerbaar tegen het weer

We staan wereldwijd voor een gigantische uitdaging, willen we het broeikaseffect tot 1,5 graden Celsius beperken. Maar het kán, wil Bertram graag benadrukken. 'Maar dan moeten overheden nu wel in actie komen.' Tegelijkertijd is het belangrijk dat mensen leren omgaan met de onvermijdelijke gevolgen van klimaatverandering. 'Daarin ziet Oxfam Novib een belangrijke taak voor zichzelf weggelegd. Een strijd tegen ongelijkheid is óók een strijd tegen de gevolgen van extreem weer. Zoals droogte, hitte, regenval en de stijgende zeespiegel.'

Daarom leren boeren op onze landbouwscholen hoe ze zaden kunnen kweken die beter bestand zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering. Ook leren ze over biodiversiteit. Bertram: 'Stel dat het in een regio te droog wordt om nog mais te verbouwen. Dan moet een boer op een goed moment zijn knopen tellen en overstappen op een gewas dat wel goed gedijt in het veranderde klimaat.'

Peru boeren andes farmer field schools technician oscar

Ik maak me grote zorgen dat we onze aardappels steeds hoger in de bergen moeten zaaien. We werken al op 4000 meter hoogte. De volgende stap is de hemel.

Uiteindelijk komt langdurige verbetering vooral vanuit lokale gemeenschappen zelf, stelt Bertram. 'Dat stimuleren wij, door bewoners, overheden en organisaties aan elkaar te verbinden.' Als voorbeeld noemt Bertram de Pakistaanse kustregio, die kampt met erosie van de kust, afname van de visstand en verzilting van de landbouwgrond. Oorzaak: de stijgende zeespiegel in combinatie met de afnemende zoetwaterstroom van de Indus-rivier, en illegale kap van mangrovebossen. 'Wij brachten lokale gemeenschappen bij elkaar die gezamenlijk een risico-inschatting en lokale plannen van aanpak maakten. Samen lobbyen ze nu op provinciaal én landelijk niveau voor geld om hun plannen uit te voeren. En wij lobbyen ervoor dat de Pakistaanse overheid voor dat geld bij internationale fondsen terechtkan.'

Net als in Pakistan werken wij ook in andere landen samen met partners aan zulke plannen. Altijd met hetzelfde doel: dat zelfs de armste gemeenschappen zich uiteindelijk zelfstandig kunnen redden in een veranderende wereld.

Verder lezen over het klimaat

Bekijk alles

Musk bijna biljonair, verdient $1 miljoen per minuut. Rijker dan 46% van wereldbevolking

Het vermogen van Elon Musk gaat morgen, bij de SpaceX-beursgang, naar verwachting de $1 biljoen overschrijden. Dat is een 1 met 12 nullen. Hij wordt daarmee de eerste biljonair ooit. Musk is dan rijker dan de armste 46% van de wereldbevolking, dat zijn 3,8 miljard mensen samen. Als Musks vermogen morgen 1 biljoen dollar bereikt, is zijn vermogen het afgelopen jaar met meer dan $ 550 miljard dollar gegroeid. Dat is gemiddeld 1 miljoen dollar per minuut. Dit blijkt uit de nieuwe analyse van Oxfam Novib vandaag.

Eerlijke Economie11 juni 2026

100 grootste Europese bedrijven vergroten ongelijkheid met miljarden voor aandeelhouders

De 100 grootste bedrijven van Europa, waaronder de Nederlandse bedrijven Ahold Delhaize en ING, vergroten door hun bedrijfsvoering de ongelijkheid in Europa en wereldwijd. Tussen 2022 en 2024 keerden zij gemiddeld 70 procent van hun winst uit aan aandeelhouders, terwijl investeringen in eerlijke lonen, gendergelijkheid en de groene transitie achterblijven. De CEO’s van deze bedrijven verdienden in 2024 gemiddeld 78 keer meer dan de gemiddelde werknemer. Dit blijkt uit het nieuwe Oxfam-rapport People, Power, Profits, Planet: how Europe’s largest companies are fuelling global inequality, dat vandaag verschijnt.

Eerlijke Economie09 juni 2026

Oxfam: Rijke landen schieten 90% tekort bij wereldwijde financiering klimaatadaptatie

Oxfam waarschuwt dat rijke landen schromelijk tekortschieten in de financiering van klimaatadaptatie voor ontwikkelingslanden, namelijk 90 procent. In 2024 is door deze landen 32 miljard dollar beschikbaar gesteld voor klimaatadaptatie, dat is maar klein gedeelte van de 310 miljard dollar die minimaal naar verwachting nodig is in ontwikkelingslanden in de komende 10 jaar. Voldoende financiering van klimaatadaptatie is noodzakelijk zodat ontwikkelingslanden zich te weer kunnen stellen tegen de verwoestende gevolgen van de mondiale klimaatcrisis, die grotendeels is veroorzaakt door rijke landen. Oxfam komt met deze waarschuwing voorafgaand aan de VN-klimaatonderhandelingen die op maandag 8 juni in Bonn van start gaan.

Klimaatrechtvaardigheid03 juni 2026

NGO’s horen geen enkele nieuwe maatregel richting Israël van kabinet-Jetten

De directeuren van Oxfam Novib, PAX, Save the Children, Amnesty International en Artsen zonder Grenzen spraken vandaag met premier Jetten over het uitblijven van concrete kabinetsmaatregelen tegen Israël. Als één front vroegen zij de premier waarom actie uitblijft, terwijl Israël het internationaal recht schendt, genocide pleegt op Palestijnen, hen onderwerpt aan een apartheidssysteem en hulporganisaties tegenwerkt. Dit kan en mag niet langer doorgaan, stellen de NGO’s: kabinet-Jetten moet binnen 30 dagen de druk op Israël opvoeren.

21 mei 2026
April 2026 - kaarten aan politici, klimaatverandering, Santa Marta conferentie

Eindelijk goed klimaatnieuws: een eerste stap naar een wereld zonder fossiele brandstoffen

Na jaren van moeizame onderhandelingen en uitstel lijkt er eindelijk beweging te komen in het meest gevoelige punt van het wereldwijde klimaatdebat: het uitfaseren van fossiele brandstoffen. Tijdens een internationale conferentie in Santa Marta, Colombia namen tientallen landen een eerste, gezamenlijke stap richting een eerlijke energietransitie. Nog voorzichtig en deels vrijblijvend, maar vooral ook hoopgevend: fossiel staat eindelijk expliciet op de agenda.

Klimaatrechtvaardigheid18 mei 2026