Naar hoofdinhoud

De ongemakkelijke gevolgen van klimaatverandering

Is het klimaatakkoord van Parijs ambitieus genoeg? Nee, concludeerde het klimaatpanel van de Verenigde Naties. De boodschap: we moeten niet streven naar 2 graden, maar naar maximaal 1,5 graden opwarming. Anders zijn de gevolgen rampzalig. Vooral voor kwetsbare landen.

Weerbaar tegen de gevolgen van klimaatverandering14 november 2018
De ongemakkelijke gevolgen van klimaatverandering

Gortdroge akkers, smeltende ijskappen en overstroomde dorpen en steden. De laatste jaren laat het veranderende klimaat zich steeds vaker en nietsontziend gelden. En de armste landen vangen de hardste klappen op. Want vooral in die landen doet extreem weer oogsten mislukken, met honger en armoede tot gevolg. Dat klimaatverandering zelfs mensenlevens eist, blijkt na de zoveelste natuurramp.

Eensgezinde ambitie

De klimaatverandering zelf valt niet meer terug te draaien. Maar verdere opwarming van de aarde kan nog wél worden ingeperkt. Wereldwijd staat landen dan ook twee dingen te doen: de uitstoot van broeikasgassen drastisch terugdringen én zich wapenen tegen de onvermijdelijke veranderingen.

En dat spraken 195 landen dan ook eensgezind af, in 2015 op de klimaattop in Parijs. In de Franse hoofdstad zetten zij de stevige ambitie neer om wereldwijd onder de 2 graden opwarming te blijven. En daar bleef het niet bij. De rijke landen beloofden structurele financiële steun aan ontwikkelingslanden. Zodat ook zij de klimaatdoelstellingen kunnen halen en de negatieve gevolgen van klimaatverandering het hoofd kunnen bieden. De afspraak: vanaf 2020 moet hiervoor 100 miljard dollar per jaar beschikbaar zijn.

Jeffrey tubi zimbabwe farmer field schools

Er is geen irrigatie hier. We moeten het hebben van de regen. Maar niemand weet wanneer die komt.

Het Parijs-akkoord was historisch en hoopgevend. Maar het was niet ambitieus genoeg, blijkt nu uit het recent verschenen rapport van het VN-klimaatpanel (zie kader). De maximale opwarming moet worden bijgesteld, tot maximaal 1,5 graden Celsius. Meer opwarming leidt onherroepelijk tot nog grotere humanitaire en economische rampen.

En hoe zit het dan met de financiële steun aan kwetsbare landen? Daartoe lijkt vooralsnog weinig bereidheid. Bertram Zagema, beleidsadviseur van Oxfam Novib, wijst erop dat veel rijke landen de afspraken slecht nakomen. 'Uit rapportages blijkt bijvoorbeeld dat leningen aan Afrikaanse, Aziatische of Zuid-Amerikaanse landen regelmatig worden meegeteld als gift. Dat klopt natuurlijk niet. Regeringen moeten zich aan hun beloftes houden', zegt hij. Als lobbyist slaat hij geen internationale klimaatbijeenkomst over om onderhandelaars daarvan te doordringen. 'De landen die zich aan het klimaatverdrag hebben verbonden, komen regelmatig samen om de voortgang en eventuele aanpassingen te bespreken. In de wandelgangen probeer ik de regeringsvertegenwoordigers van de noodzaak te doordringen hun financiële afspraken na te komen.'

Weerbaar tegen het weer

We staan wereldwijd voor een gigantische uitdaging, willen we het broeikaseffect tot 1,5 graden Celsius beperken. Maar het kán, wil Bertram graag benadrukken. 'Maar dan moeten overheden nu wel in actie komen.' Tegelijkertijd is het belangrijk dat mensen leren omgaan met de onvermijdelijke gevolgen van klimaatverandering. 'Daarin ziet Oxfam Novib een belangrijke taak voor zichzelf weggelegd. Een strijd tegen ongelijkheid is óók een strijd tegen de gevolgen van extreem weer. Zoals droogte, hitte, regenval en de stijgende zeespiegel.'

Daarom leren boeren op onze landbouwscholen hoe ze zaden kunnen kweken die beter bestand zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering. Ook leren ze over biodiversiteit. Bertram: 'Stel dat het in een regio te droog wordt om nog mais te verbouwen. Dan moet een boer op een goed moment zijn knopen tellen en overstappen op een gewas dat wel goed gedijt in het veranderde klimaat.'

Peru boeren andes farmer field schools technician oscar

Ik maak me grote zorgen dat we onze aardappels steeds hoger in de bergen moeten zaaien. We werken al op 4000 meter hoogte. De volgende stap is de hemel.

Uiteindelijk komt langdurige verbetering vooral vanuit lokale gemeenschappen zelf, stelt Bertram. 'Dat stimuleren wij, door bewoners, overheden en organisaties aan elkaar te verbinden.' Als voorbeeld noemt Bertram de Pakistaanse kustregio, die kampt met erosie van de kust, afname van de visstand en verzilting van de landbouwgrond. Oorzaak: de stijgende zeespiegel in combinatie met de afnemende zoetwaterstroom van de Indus-rivier, en illegale kap van mangrovebossen. 'Wij brachten lokale gemeenschappen bij elkaar die gezamenlijk een risico-inschatting en lokale plannen van aanpak maakten. Samen lobbyen ze nu op provinciaal én landelijk niveau voor geld om hun plannen uit te voeren. En wij lobbyen ervoor dat de Pakistaanse overheid voor dat geld bij internationale fondsen terechtkan.'

Net als in Pakistan werken wij ook in andere landen samen met partners aan zulke plannen. Altijd met hetzelfde doel: dat zelfs de armste gemeenschappen zich uiteindelijk zelfstandig kunnen redden in een veranderende wereld.

Verder lezen over het klimaat

Bekijk alles

Winst olie- en gasbedrijven $17 miljoen per uur in zomer van bosbranden en hittesterfte

Vandaag publiceert Oxfam een aanvullende analyse van de verwachte winstcijfers van de zes grootste olie- en gasbedrijven ter wereld: Chevron, Shell, BP, ENI, Exxon en TotalEnergies. De fossielreuzen zullen naar verwachting hun nettowinst in het tweede kwartaal van dit jaar bijna verdubbelen, van 23 miljard dollar in het vorige kwartaal naar 45 miljard dollar. Waar in een eerdere analyse van Oxfam Novib uit april de verwachte jaarwinst van de bedrijven lag op 93 miljard dollar, ligt dit bedrag in deze nieuwe analyse op 147 miljard dollar. Dit komt neer op bijna 17 miljoen dollar per uur, of ongeveer 4.660 dollar per seconde.

Samen strijden voor een eerlijk klimaatbeleid28 juli 2026

Rijke landen overdrijven "werkelijke waarde" klimaatfinanciering met circa $ 100 miljard

Uit de nieuwe analyse van Oxfam Novib blijkt dat rijke landen opnieuw de "werkelijke waarde" van de klimaatfinanciering, die zij beschikbaar stellen voor lage- en middeninkomenslanden, hebben overdreven; in 2024 werd het bedrag met ongeveer $ 100 miljard dollar overschat, daarmee was het gerapporteerde bedrag voor klimaatfinanciering drie keer zo hoog dan het daadwerkelijke werkelijke bedrag. Deze nieuwe analyse van Oxfam Novib is vandaag gepubliceerd.

Samen strijden voor een eerlijk klimaatbeleid09 juli 2026
Pride-demonstranten met een spandoek met daarop de tekst "samen strijden wij voor gelijkheid'

‘Pride, dat is toch niet meer nodig?’ - deze en nog 5 mythes ontkracht

Pride, dat is toch vooral een feestje? We zijn hier allemaal gelijk, waarom moeten we de straat nog op? Ja, Nederland staat wereldwijd bekend als een van de voorlopers wat betreft LHBTQIA+-rechten. Daarom kan het soms voelen alsof de strijd voor gelijke rechten niet meer nodig is. Maar de werkelijkheid ligt toch nét wat anders. We leggen aan de hand van een aantal mythes uit hoe dat zit en waarom wij ons inzetten voor de LHBTQIA+-gemeenschap.

09 juli 2026
Congo 2025 - oorlog in Kivu

7x: dit is de impact van oorlog op vrouwen

Van Palestina tot Oekraïne en Sudan: vrouwen zijn op veel manieren het slachtoffer van oorlog, maar óók de oplossing! Want uit onderzoek blijkt dat vrede langer standhoudt als vrouwen aan de onderhandelingstafel zitten. Hoog tijd dus voor meer representatie én aandacht voor wat oorlog doet met de helft van de bevolking. Wist je bijvoorbeeld dat het aantal meldingen van huiselijk geweld stijgt in oorlogstijd? Of dat meer meisjes worden uitgehuwelijkt?

Gendergelijkheid kent alleen maar winnaars08 juli 2026

Van Santa Marta naar een fossielvrij Nederland

Namens een brede coalitie van maatschappelijke organisaties vragen wij de minister van Klimaat, Van Veldhoven, dringend om de ambities van de Santa Marta conferentie te vertalen naar een concrete nationale routekaart die Nederland onafhankelijk maakt van fossiele brandstoffen. De coalitie bestaat uit Oxfam Novib, Milieudefensie, Natuur & Milieu, Greenpeace, WWF, SOMO, CRIN, CORDAID, WECF, De Jonge Klimaatbeweging, Advocates for the Future, Civil Society Platform, Reclame Fossielvrij, 350 en de Groene Zorg Alliantie.

Samen strijden voor een eerlijk klimaatbeleid22 juni 2026

Musk bijna biljonair, verdient $1 miljoen per minuut. Rijker dan 46% van wereldbevolking

Het vermogen van Elon Musk gaat morgen, bij de SpaceX-beursgang, naar verwachting de $1 biljoen overschrijden. Dat is een 1 met 12 nullen. Hij wordt daarmee de eerste biljonair ooit. Musk is dan rijker dan de armste 46% van de wereldbevolking, dat zijn 3,8 miljard mensen samen. Als Musks vermogen morgen 1 biljoen dollar bereikt, is zijn vermogen het afgelopen jaar met meer dan $ 550 miljard dollar gegroeid. Dat is gemiddeld 1 miljoen dollar per minuut. Dit blijkt uit de nieuwe analyse van Oxfam Novib vandaag.

Eerlijke Economie11 juni 2026