Is het klimaatakkoord van Parijs ambitieus genoeg? Nee, concludeerde het klimaatpanel van de Verenigde Naties. De boodschap: we moeten niet streven naar 2 graden, maar naar maximaal 1,5 graden opwarming. Anders zijn de gevolgen rampzalig. Vooral voor kwetsbare landen.
Gortdroge akkers, smeltende ijskappen en overstroomde dorpen en steden. De laatste jaren laat het veranderende klimaat zich steeds vaker en nietsontziend gelden. En de armste landen vangen de hardste klappen op. Want vooral in die landen doet extreem weer oogsten mislukken, met honger en armoede tot gevolg. Dat klimaatverandering zelfs mensenlevens eist, blijkt na de zoveelste natuurramp.
De klimaatverandering zelf valt niet meer terug te draaien. Maar verdere opwarming van de aarde kan nog wél worden ingeperkt. Wereldwijd staat landen dan ook twee dingen te doen: de uitstoot van broeikasgassen drastisch terugdringen én zich wapenen tegen de onvermijdelijke veranderingen.
En dat spraken 195 landen dan ook eensgezind af, in 2015 op de klimaattop in Parijs. In de Franse hoofdstad zetten zij de stevige ambitie neer om wereldwijd onder de 2 graden opwarming te blijven. En daar bleef het niet bij. De rijke landen beloofden structurele financiële steun aan ontwikkelingslanden. Zodat ook zij de klimaatdoelstellingen kunnen halen en de negatieve gevolgen van klimaatverandering het hoofd kunnen bieden. De afspraak: vanaf 2020 moet hiervoor 100 miljard dollar per jaar beschikbaar zijn.
Er is geen irrigatie hier. We moeten het hebben van de regen. Maar niemand weet wanneer die komt.
Het Parijs-akkoord was historisch en hoopgevend. Maar het was niet ambitieus genoeg, blijkt nu uit het recent verschenen rapport van het VN-klimaatpanel (zie kader). De maximale opwarming moet worden bijgesteld, tot maximaal 1,5 graden Celsius. Meer opwarming leidt onherroepelijk tot nog grotere humanitaire en economische rampen.
En hoe zit het dan met de financiële steun aan kwetsbare landen? Daartoe lijkt vooralsnog weinig bereidheid. Bertram Zagema, beleidsadviseur van Oxfam Novib, wijst erop dat veel rijke landen de afspraken slecht nakomen. 'Uit rapportages blijkt bijvoorbeeld dat leningen aan Afrikaanse, Aziatische of Zuid-Amerikaanse landen regelmatig worden meegeteld als gift. Dat klopt natuurlijk niet. Regeringen moeten zich aan hun beloftes houden', zegt hij. Als lobbyist slaat hij geen internationale klimaatbijeenkomst over om onderhandelaars daarvan te doordringen. 'De landen die zich aan het klimaatverdrag hebben verbonden, komen regelmatig samen om de voortgang en eventuele aanpassingen te bespreken. In de wandelgangen probeer ik de regeringsvertegenwoordigers van de noodzaak te doordringen hun financiële afspraken na te komen.'
We staan wereldwijd voor een gigantische uitdaging, willen we het broeikaseffect tot 1,5 graden Celsius beperken. Maar het kán, wil Bertram graag benadrukken. 'Maar dan moeten overheden nu wel in actie komen.' Tegelijkertijd is het belangrijk dat mensen leren omgaan met de onvermijdelijke gevolgen van klimaatverandering. 'Daarin ziet Oxfam Novib een belangrijke taak voor zichzelf weggelegd. Een strijd tegen ongelijkheid is óók een strijd tegen de gevolgen van extreem weer. Zoals droogte, hitte, regenval en de stijgende zeespiegel.'
Daarom leren boeren op onze landbouwscholen hoe ze zaden kunnen kweken die beter bestand zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering. Ook leren ze over biodiversiteit. Bertram: 'Stel dat het in een regio te droog wordt om nog mais te verbouwen. Dan moet een boer op een goed moment zijn knopen tellen en overstappen op een gewas dat wel goed gedijt in het veranderde klimaat.'
Ik maak me grote zorgen dat we onze aardappels steeds hoger in de bergen moeten zaaien. We werken al op 4000 meter hoogte. De volgende stap is de hemel.
Uiteindelijk komt langdurige verbetering vooral vanuit lokale gemeenschappen zelf, stelt Bertram. 'Dat stimuleren wij, door bewoners, overheden en organisaties aan elkaar te verbinden.' Als voorbeeld noemt Bertram de Pakistaanse kustregio, die kampt met erosie van de kust, afname van de visstand en verzilting van de landbouwgrond. Oorzaak: de stijgende zeespiegel in combinatie met de afnemende zoetwaterstroom van de Indus-rivier, en illegale kap van mangrovebossen. 'Wij brachten lokale gemeenschappen bij elkaar die gezamenlijk een risico-inschatting en lokale plannen van aanpak maakten. Samen lobbyen ze nu op provinciaal én landelijk niveau voor geld om hun plannen uit te voeren. En wij lobbyen ervoor dat de Pakistaanse overheid voor dat geld bij internationale fondsen terechtkan.'
Net als in Pakistan werken wij ook in andere landen samen met partners aan zulke plannen. Altijd met hetzelfde doel: dat zelfs de armste gemeenschappen zich uiteindelijk zelfstandig kunnen redden in een veranderende wereld.
Event: 10 jaar Parijsakkoord - Amsterdam
De euforie na de geslaagde klimaattop van Parijs tien jaar terug heeft plaatsgemaakt voor frustratie. Hebben klimaattoppen nog wel zin? Dat gesprek wordt deze avond in Pakhuis de Zwijger gevoerd met ervaren klimaattoppers (waaronder onze eigen klimaatexpert) en met de mensen die op klimaattoppen niet worden vertegenwoordigd.
Sint blij want eerlijke chocolade in opmars: Jumbo doet ook mee, Lidl en Aldi blijven achter
Nr.2 in supermarktland, Jumbo, kondigt vandaag aan dat het een eerlijke prijs aan cacaoboeren gaat garanderen. Daarmee sluit Jumbo zich eindelijk aan bij de eerder gedane beloftes van Albert Heijn, PLUS en Dirk. De absolute hekkensluiters zijn nu Lidl en Aldi, die amper eerlijke chocoladerepen in hun schappen hebben liggen. Lidl komt niet verder dan een magere 3.2%. Aldi presteert nog slechter met 1.9%, terwijl de prijs voor cacaobonen historisch hoog staat en de supermarkten dit gewoon in rekening brengen bij hun klanten. Oxfam Novib onderhandelt al bijna 2 jaar met de supermarkten over concrete stappen die een leefbaar inkomen voor cacaoboeren garanderen.
Congo: het gevecht om grondstoffen
Rara, wat is het rijkste land ter wereld? De Democratische Republiek Congo (DRC) maakt kans op die titel. Het land heeft voor miljarden aan kobalt, goud en diamant in de grond zitten. Iedereen profiteert van die rijkdom, behalve Congolese burgers. En dat al eeuwenlang: van kolonisator België tot de vele gewapende groepen, corrupte elites en multinationals die nu strijden over grondstoffen. De gevolgen zijn tragisch.
Bombardementen, overstromingen en meer annexatie: een update over Palestina
Als je veel politici, waaronder veel Nederlandse, mag geloven is de genocide in Gaza geëindigd en kunnen Palestijnen weer gewoon door met hun leven. Hier klopt alleen vrijwel niets van. Mensen in Gaza worden nog steeds vermoord door Israëlische bombardementen, de toegang voor hulp naar Gaza wordt grotendeels geblokkeerd en op de Westelijke Jordaanoever blijft het geweld tegen Palestijnen toenemen.
Eerlijke kerstmarkt - Amsterdam
Kom alvast in de feeststemming op deze speciale kerstmarkt van The Creative Lab. Shop duurzame fashion, geniet van kunst en muziek én kom langs bij onze stand met merchandise!
Kerstmarkt voor Gaza - Amsterdam
Koop jouw cadeaus op deze fairtrade kerstmarkt met o.a. merch van Oxfam Novib. Eet huisgemaakt Palestijns eten, gemaakt door Salma uit Gaza. Ontmoet dokter Salih die in een ziekenhuis in Gaza heeft gewerkt en koop zijn gesigneerde boek, waarvan 100% voor een weeshuis in Gaza word gebruikt.
Glazen huis van verzet - Rotterdam
Het is belangrijk dat we blijven praten over Congo, Palestina en Sudan. In dit speciale Glazen Huis in Rotterdam worden daarom vier dagen lang verhalen voorgelezen van gewone mensen, slachtoffers, journalisten, hulpverleners en kunstenaars uit deze landen en daarbuiten. Want elk verhaal van iemand die onderdrukking meemaakt, doet ertoe. Kom je ook langs?
Wake voor de menselijkheid - Amsterdam
De wereld staat in brand — van Gaza tot Sudan, van Congo tot Oekraïne, van Myanmar tot Azerbeidzjan. In een tijd waarin het immense verdriet live zichtbaar is via onze telefoons en we ons vaak machteloos voelen om iets te veranderen, is het juist nú onze morele plicht om blijvend stil te staan bij wat hen wordt aangedaan. Met de Wake voor de Menselijkheid geven we gehoor aan die plicht. We kunnen hun pijn niet wegnemen — maar we zijn de getuigen. We kunnen de roep om hun waardigheid, en de onze, blijven agenderen.
De oorlog in Sudan
Satellietbeelden van massamoorden in El Fasher schokten de hele wereld. Helaas staan die gruwelijkheden niet op zichzelf, want al meer dan twee jaar woedt er een strijd in Sudan om goud en macht. Indirect is ook Nederland daarbij betrokken. Kijk dus niet weg en kom samen met ons in actie!
Veelgestelde vragen over ons werk in Palestina
Wat doen we precies in Palestina? Komen hulpgoederen Gaza wel in? En heeft het zin om te doneren? We geven antwoord op jullie vragen.
Strijdbaar voorwaarts
De uitslag is bijna rond. Het volgende kabinet zal hopelijk betere keuzes maken rondom mensenrechten, klimaat en ontwikkelingssamenwerking. Dit perspectief biedt een sprankje hoop, maar we kunnen er niet omheen draaien dat de extreemrechtse wind nog steeds waait door Nederland. Het zaaien van haat gaat door, de dreiging voor onze burgerrechten en democratie is nog niet voorbij.
De allerrijkste 0,1% stoot meer CO2 uit per dag dan de armste 50% in een heel jaar
Op de dag van de Tweede Kamerverkiezingen en in aanloop naar de grote internationale VN-klimaattop in november in Belém, Brazilië, publiceert Oxfam vandaag haar nieuwste klimaatrapport, Climate Plunder: How a powerful few are locking the world into disaster. Uit het Oxfam-rapport blijkt dat één persoon van de rijkste 0,1% van de wereld per dag meer CO2 uitstoot dan de armste 50% in een heel jaar.