De 100 grootste bedrijven van Europa, waaronder de Nederlandse bedrijven Ahold Delhaize en ING, vergroten door hun bedrijfsvoering de ongelijkheid in Europa en wereldwijd. Tussen 2022 en 2024 keerden zij gemiddeld 70 procent van hun winst uit aan aandeelhouders, terwijl investeringen in eerlijke lonen, gendergelijkheid en de groene transitie achterblijven. De CEO’s van deze bedrijven verdienden in 2024 gemiddeld 78 keer meer dan de gemiddelde werknemer. Dit blijkt uit het nieuwe Oxfam-rapport People, Power, Profits, Planet: how Europe’s largest companies are fuelling global inequality, dat vandaag verschijnt.
Door hun bedrijfsvoering vergroten deze 100 grootste bedrijven de ‘geld-machtspiraal’ die al eerder aan de kaak werd gesteld en beschreven in het internationale Oxfam ongelijkheidsrapport van januari 2026. Dit rapport wordt ieder jaar door Oxfam bij de start van het World Economic Forum in Davos gepubliceerd.
‘Bedrijven keren miljarden aan winsten uit aan aandeelhouders en topbestuurders. Deze winsten worden dus niet ingezet voor de broodnodige investeringen in eerlijke lonen voor werknemers en vergroening van sectoren. Degene die hier vooral van profiteren zijn de superrijken. Zij krijgen steeds meer invloed op de democratie en onze politiek. Deze invloed wordt gebruikt om hun eigen belang te dienen. Dat zien we bijvoorbeeld terug in de versoepeling van regels voor bedrijven en de belastingdruk op bedrijven en vermogens in Europa die steeds verder afneemt, terwijl de belasting op arbeid verder toeneemt,' zegt Bram Joanknecht, expert economische gelijkheid bij Oxfam Novib.
Bram Joanknecht, expert economische gelijkheid bij Oxfam NovibDeze scheefgroei gaat ten koste van de samenleving doordat er steeds minder geld beschikbaar is voor onderwijs, gezondheidszorg en infrastructuur.
Uit het Oxfam-rapport People, Power, Profits, Planet blijkt dat bedrijven hun winsten structureel uitkeren aan aandeelhouders, in plaats van te gebruiken voor investeringen in werknemers en de energietransitie. Sommige bedrijven keren zelfs meer uit aan aandeelhouders dan zij aan winst maken.
Naast de scheve verdeling van winsten, laat het Oxfam-rapport ook zien dat de ongelijkheid binnen bedrijven zorgwekkend is. Zo verdienen topbestuurders vele malen meer dan werknemers, terwijl vrouwen nog altijd zwaar ondervertegenwoordigd zijn aan de top en gemiddeld minder verdienen dan mannen.
Ook op het gebied van klimaat en de energietransitie laten de cijfers uit het Oxfam-rapport zien dat aandeelhoudersbelangen zwaarder wegen dan investeringen in verduurzaming.
Oxfam wijst daarnaast op de grote politieke invloed van bedrijven en het gebrek aan transparantie daarover.
De cijfers uit het Oxfam-rapport laten zien dat vrijwillige afspraken onvoldoende zijn om daadwerkelijk verschil te maken voor mens en milieu. Oxfam Novib roept de Nederlandse overheid daarom op om voortvarend aan de slag te gaan met de implementatie van de nieuwe IMVO-wetgeving, de wet voor loontransparantie en de wet voor gender evenwicht in raden van bestuur. Ook moet Nederland zich in Europa inzetten om de wetgeving verder aan te scherpen en uit te breiden naar meer bedrijven.
‘Het gebrek aan transparantie over politieke uitgaven door deze 100 bedrijven is zorgwekkend. Ze hebben niet alleen enorme economische macht, maar zetten die macht ook in om invloed te hebben op de politieke besluitvorming, zowel nationaal als in de EU. Burgers hebben het recht te weten welke belangen van welke bedrijven daarachter schuilgaan. Als grote bedrijven daadwerkelijk willen bijdragen aan het verminderen van ongelijkheid, moeten zij hun drang naar korte termijn winsten en aandeelhoudersbelangen achter zich laten en zich vooral richten op eerlijke lonen, gendergelijkheid en een positieve bijdrage aan de wereld. Bedrijven gaan dit niet uit zichzelf oplossen. Juist daarom is sterke wetgeving nodig die bedrijven verplicht om mensenrechten, klimaat en eerlijke lonen serieus te nemen. Nederland moet daarin vooroplopen, niet afremmen,' zegt Bram Joanknecht.
Nieuw onderzoek: miljardairs breken onze democratie af
Nooit eerder hadden miljardairs samen zóveel geld. Dat blijkt uit ons nieuwe rapport 'Resisting the Rule of the Rich'. Gebruiken ze dat fortuin om de wereld te verbeteren? Nee, maar wél om de politiek, economie en media naar hun hand te zetten. Ook in Nederland.
Bijna alle grote Nederlandse supermarkten scoren dikke 0 op gendergelijkheid
Op Lidl na scoren alle grote Nederlandse supermarkten een dikke onvoldoende op gendergelijkheid: een schokkende 0. Albert Heijn, Aldi, Dirk, Jumbo en PLUS zetten geen stappen de loonkloof of gendergerelateerd geweld in hun toeleveringsketens aan te pakken. Alleen Lidl heeft een concreet actieplan en scoort daarmee een magere 33%. Dat blijkt uit onze nieuwe Superlijst Sociaal. Over de hele linie scoren de supermarkten onvoldoendes op mensenrechten, waarbij positie van vrouwen hun grootste blinde vlek is.
Wat wij bedoelen met een nieuwe economie – en hoe we daarvoor strijden
Wij zijn ervan overtuigd dat het kan: een nieuw economisch systeem. Een economie waarin niet economische groei, winst en de opstapeling van rijkdom en invloed voor een kleine groep bedrijven en superrijken centraal staan, maar het welzijn van alle mensen en de planeet. We leggen uit wat we bedoelen met een nieuwe economie en hoe we daaraan werken.