Het lijkt een trieste (zomer)traditie te worden in ons land: een overvol Ter Apel. We kennen allemaal de beelden van gevluchte mensen die op het gras moesten slapen, in de regen. Is dit onvermijdelijk, omdat er simpelweg te veel mensen naar Nederland komen? Toch niet. Drie fabels over Ter Apel ontkracht.
Een paar nachtjes in de buitenlucht of op een stoel in een wachtkamer slapen, is dat nu zo erg? Tsja. Ieder jaar gaan duizenden Nederlanders inderdaad voor hun lol kamperen. Maar we voelen allemaal wel aan dat de situaties niet vergelijkbaar zijn. De meeste mensen in Ter Apel hebben er al een lange, gevaarlijke reis op zitten. Over land of over zee, in gammele bootjes. Vluchtend voor oorlog, honger of natuurrampen. Dan bereik je eindelijk het veilige Nederland… en moet je op in een wachtkamer slapen, zonder enige privacy. Of zelfs buiten in de regen. Het is schandalig dat dit gebeurt in een welvarend land als Nederland. Want ieder mens heeft recht op de meest basale dingen: een bed, hygiënische voorzieningen en voedsel.
Een overvol Ter Apel kan de indruk wekken dat er gigantisch veel mensen asiel aanvragen in Nederland. Sommige politici versterken dit beeld graag. Terwijl dit niet waar is, want het aantal nieuwkomers in Nederland is al jaren redelijk stabiel. In totaal vangen we maar 0,6% van alle asielzoekers wereldwijd op. In de praktijk vluchten de meeste mensen naar veiligere regio's in eigen land of een buurland. Zo vangen Libanon en Turkije verreweg de meeste Syrische vluchtelingen op en vluchten de meeste Sudanezen naar buurlanden Tsjaad of Zuid-Sudan. Bij de Zuid-Sudanese grensplaats Renk (waar Oxfam Novib ook een kamp heeft) zijn in één jaar tijd ruim 500.000 mensen de grens over gestoken, op zoek naar veiligheid. Ter illustratie: het jaarlijkse aantal asielaanvragen in Nederland bedraagt ongeveer 40.000.
Er komen dus niet meer mensen naar Nederland. Hoe kan het dan dat Ter Apel bijna permanent overvol zit? Dat komt door bezuinigingen. Twintig jaar terug waren er drie aanmeldcentra, verspreid door het land. Nu moeten alle mensen naar één plek. Logisch dat dit leidt tot opstoppingen. Zeker omdat er ook nog eens op personeel is bezuinigd, waardoor de procedures extra lang duren om te beoordelen of iemand wel of niet een verblijfstatus krijgt. Hierdoor is er ook weinig doorstroom in de asielzoekercentra. Kijkend naar de cijfers is er dus helemaal geen asielcrisis in Nederland. Maar er is wél een opvangcrisis. En daar moet snel een oplossing voor komen.
De situatie bij Ter Apel lijkt misschien hopeloos of onvermijdelijk. Maar in feite is de oplossing heel simpel. Als elke gemeente in Nederland 100 asielzoekers huisvest, zijn we er al. Dat is namelijk goed voor 35.000 opvangplekken en dat is meer dan genoeg. We kunnen vandaag al beginnen!
Dit is ook precies de oplossing die staat in de Spreidingswet, die begin dit jaar werd aangenomen. Door asielzoekers te verspreiden over het hele land neemt de druk op Ter Apel af en hoeft de ene gemeente niet veel meer asielzoekers op te vangen dan de andere. Helaas heeft het nieuwe kabinet aangekondigd deze maatregel te willen terugdraaien. Niet slim, want zonder de Spreidingswet lijkt een overvol Ter Apel inderdaad onvermijdelijk.
Framing is belangrijk. Ten onrechte wordt in de politiek of media vaak gesproken over een asielcrisis. Geen wonder dat veel mensen dit sentiment (on)bewust overnemen. Maar als je naar de cijfers kijkt, is er dus helemaal geen asielcrisis. Wel is er een opvangcrisis. Eentje die vrij eenvoudig kan worden opgelost, namelijk met de Spreidingswet. Dus, politiek: start daar vandaag nog mee. Zodat we deze zomer niet opnieuw beelden hoeven te zien van buiten slapende mensen. Want dat willen we toch niet in ons mooie land?
Congo: het gevecht om grondstoffen
Rara, wat is het rijkste land ter wereld? De Democratische Republiek Congo (DRC) maakt kans op die titel. Het land heeft voor miljarden aan kobalt, goud en diamant in de grond zitten. Iedereen profiteert van die rijkdom, behalve Congolese burgers. En dat al eeuwenlang: van kolonisator België tot de vele gewapende groepen, corrupte elites en multinationals die nu strijden over grondstoffen. De gevolgen zijn tragisch.
Bombardementen, overstromingen en meer annexatie: een update over Palestina
Als je veel politici, waaronder veel Nederlandse, mag geloven is de genocide in Gaza geëindigd en kunnen Palestijnen weer gewoon door met hun leven. Hier klopt alleen vrijwel niets van. Mensen in Gaza worden nog steeds vermoord door Israëlische bombardementen, de toegang voor hulp naar Gaza wordt grotendeels geblokkeerd en op de Westelijke Jordaanoever blijft het geweld tegen Palestijnen toenemen.
Glazen huis van verzet - Rotterdam
Het is belangrijk dat we blijven praten over Congo, Palestina en Sudan. In dit speciale Glazen Huis in Rotterdam worden daarom vier dagen lang verhalen voorgelezen van gewone mensen, slachtoffers, journalisten, hulpverleners en kunstenaars uit deze landen en daarbuiten. Want elk verhaal van iemand die onderdrukking meemaakt, doet ertoe. Kom je ook langs?
Veelgestelde vragen over ons werk in Palestina
Wat doen we precies in Palestina? Komen hulpgoederen Gaza wel in? En heeft het zin om te doneren? We geven antwoord op jullie vragen.
Schijnvertoning in Brussel: EU zet geen enkele druk terwijl genocide in Gaza doorgaat
Weer geen rode lijn. Ondanks een maandenlang traject, een onderzoek met scherpe conclusies en een lijst met mogelijke sancties hebben EU-ministers van Buitenlandse Zaken, waaronder minister Veldkamp, opnieuw besloten helemaal niets te doen. Daarmee kiezen zij ervoor om Israël te blijven steunen terwijl de genocide in Gaza gewoon doorgaat – en de Europese medeplichtigheid voortduurt.
Oxfam Novib: zuivering Gaza bijna compleet, alleen sancties kunnen Palestijnen nog redden
De bewuste Israëlische strategie van gedwongen verplaatsing en meedogenloze militaire aanvallen op Gaza nadert zijn voltooiing. Palestijnse burgers worden gedwongen zich te verplaatsen naar geïsoleerde enclaves die nog minder dan 20 procent van Gaza beslaan, blijkt uit de nieuwe analyse van Oxfam Novib die vandaag gepubliceerd wordt. Oxfam Novib roept de regering op om nú actie te ondernemen: ‘de tijd van zorgen uiten en signalen afgeven is allang voorbij, zonder snelle en stevige sancties is er van Gaza straks niks meer over'.
Libanon: opnieuw een leven opbouwen na de oorlog
De 66-dagen durende oorlog van Israël tegen Libanon dwong meer dan 1,5 miljoen mensen om hun huis te ontvluchten. 1,5 miljoen mensen die dringend eten, water, onderdak en zorg nodig hadden. Hoewel een aantal van hen kon terugkeren na het staakt-het-vuren dat op 27 november inging, ontdekten tienduizenden van hen dat hun huizen en gemeenschappen volledig verwoest zijn. Dit zijn hun verhalen.
Aardbeving Myanmar: duizenden mensen hebben hulp nodig
Op 28 maart 2025 werden Myanmar en delen van Thailand getroffen door een zware aardbeving. Het officiële dodental staat op 3700, maar het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk veel hoger. Nog steeds wachten veel mensen op hulp.
NGO’s diep geschokt na gesprek premier Schoof: géén rode lijn Gaza
Premier Schoof trekt geen rode lijn bij de oorlog in Gaza. Dat zei hij in gesprek met Oxfam Novib, Amnesty International, Artsen zonder Grenzen, Save the Children en PAX. Zij schoven vandaag als één front aan bij premier Schoof met een gezamenlijke oproep: kijk niet langer weg van de genocide in Gaza en stop de onvoorwaardelijke steun aan de Israëlische regering.
Komt er eindelijk vrede in Oekraïne?
Het is de vraag op ieders lippen: komt er wel of geen staakt-het-vuren in Oekraïne? En… zal dat een eerlijke deal zijn die leidt tot duurzame vrede, mét genoeg inspraak van Oekraïne? Want laten we duidelijk zijn: het is niet aan andere landen om de toekomst van 44 miljoen Oekraïners te bepalen.
Levensreddende hulp naar Gaza – doe jij mee?
Na 15 maanden geweld en verwoesting is er eindelijk een gevechtspauze in Gaza. Dat geeft ons de kans om veel meer mensen van levensreddende hulp te voorzien, zoals voedsel, schoon drinkwater, onderdak en bescherming. Wij staan klaar om onze hulp flink op te schalen. Ondertussen blijven we de Nederlandse regering oproepen om maximale druk uit te oefenen om het akkoord te doen slagen en een blijvende rechtvaardige oplossing te vinden.
Gaza-deal hoopvol moment, maar nog veel onzeker voor burgers en hulpoperatie
Oxfam Novib verwelkomt de aankondiging van een gevechtspauze, de vrijlating van Israëlische gegijzelden en Palestijnse gevangenen, en een gefaseerd plan voor een permanent staakt-het-vuren in Gaza, zoals vandaag overeengekomen door onderhandelaars. Het akkoord biedt een lang gezocht, hoopvol moment na vijftien maanden van bruut geweld en ongekend leed.