Het lijkt een trieste (zomer)traditie te worden in ons land: een overvol Ter Apel. We kennen allemaal de beelden van gevluchte mensen die op het gras moesten slapen, in de regen. Is dit onvermijdelijk, omdat er simpelweg te veel mensen naar Nederland komen? Toch niet. Drie fabels over Ter Apel ontkracht.
Een paar nachtjes in de buitenlucht of op een stoel in een wachtkamer slapen, is dat nu zo erg? Tsja. Ieder jaar gaan duizenden Nederlanders inderdaad voor hun lol kamperen. Maar we voelen allemaal wel aan dat de situaties niet vergelijkbaar zijn. De meeste mensen in Ter Apel hebben er al een lange, gevaarlijke reis op zitten. Over land of over zee, in gammele bootjes. Vluchtend voor oorlog, honger of natuurrampen. Dan bereik je eindelijk het veilige Nederland… en moet je op in een wachtkamer slapen, zonder enige privacy. Of zelfs buiten in de regen. Het is schandalig dat dit gebeurt in een welvarend land als Nederland. Want ieder mens heeft recht op de meest basale dingen: een bed, hygiënische voorzieningen en voedsel.
Een overvol Ter Apel kan de indruk wekken dat er gigantisch veel mensen asiel aanvragen in Nederland. Sommige politici versterken dit beeld graag. Terwijl dit niet waar is, want het aantal nieuwkomers in Nederland is al jaren redelijk stabiel. In totaal vangen we maar 0,6% van alle asielzoekers wereldwijd op. In de praktijk vluchten de meeste mensen naar veiligere regio's in eigen land of een buurland. Zo vangen Libanon en Turkije verreweg de meeste Syrische vluchtelingen op en vluchten de meeste Sudanezen naar buurlanden Tsjaad of Zuid-Sudan. Bij de Zuid-Sudanese grensplaats Renk (waar Oxfam Novib ook een kamp heeft) zijn in één jaar tijd ruim 500.000 mensen de grens over gestoken, op zoek naar veiligheid. Ter illustratie: het jaarlijkse aantal asielaanvragen in Nederland bedraagt ongeveer 40.000.
Er komen dus niet meer mensen naar Nederland. Hoe kan het dan dat Ter Apel bijna permanent overvol zit? Dat komt door bezuinigingen. Twintig jaar terug waren er drie aanmeldcentra, verspreid door het land. Nu moeten alle mensen naar één plek. Logisch dat dit leidt tot opstoppingen. Zeker omdat er ook nog eens op personeel is bezuinigd, waardoor de procedures extra lang duren om te beoordelen of iemand wel of niet een verblijfstatus krijgt. Hierdoor is er ook weinig doorstroom in de asielzoekercentra. Kijkend naar de cijfers is er dus helemaal geen asielcrisis in Nederland. Maar er is wél een opvangcrisis. En daar moet snel een oplossing voor komen.
De situatie bij Ter Apel lijkt misschien hopeloos of onvermijdelijk. Maar in feite is de oplossing heel simpel. Als elke gemeente in Nederland 100 asielzoekers huisvest, zijn we er al. Dat is namelijk goed voor 35.000 opvangplekken en dat is meer dan genoeg. We kunnen vandaag al beginnen!
Dit is ook precies de oplossing die staat in de Spreidingswet, die begin dit jaar werd aangenomen. Door asielzoekers te verspreiden over het hele land neemt de druk op Ter Apel af en hoeft de ene gemeente niet veel meer asielzoekers op te vangen dan de andere. Helaas heeft het nieuwe kabinet aangekondigd deze maatregel te willen terugdraaien. Niet slim, want zonder de Spreidingswet lijkt een overvol Ter Apel inderdaad onvermijdelijk.
Framing is belangrijk. Ten onrechte wordt in de politiek of media vaak gesproken over een asielcrisis. Geen wonder dat veel mensen dit sentiment (on)bewust overnemen. Maar als je naar de cijfers kijkt, is er dus helemaal geen asielcrisis. Wel is er een opvangcrisis. Eentje die vrij eenvoudig kan worden opgelost, namelijk met de Spreidingswet. Dus, politiek: start daar vandaag nog mee. Zodat we deze zomer niet opnieuw beelden hoeven te zien van buiten slapende mensen. Want dat willen we toch niet in ons mooie land?
Dit moet jij weten over de F-35-rechtszaak
Op 10 juli staan Oxfam Novib, PAX en The Right Forum opnieuw voor de rechter. Die beslist dan of de staat geheime documenten mag gebruiken in de rechtszaak tegen indirecte levering van Nederlandse onderdelen voor F-35-gevechtsvliegtuigen aan Israël.
In de afgelopen drie jaar zijn er in de Westelijke Jordaanoever meer Palestijnen gedood dan in de voorgaande 17 jaar samen
Op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn de afgelopen drie jaar meer Palestijnen gedood dan in de 17 jaar daarvoor samen. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van Oxfam op basis van cijfers van de Verenigde Naties. Vooral het aantal gedode kinderen stijgt opvallend. Meer dan een op de vijf slachtoffers van de afgelopen 20 jaar waren kinderen.
Zij brengen het land in Gaza weer tot leven
Voordat de oorlog alles wegvaagde, was Sheikh Ajleen in Gaza een groen paradijs, het land van druiven en vijgen. En hoewel de situatie nog steeds rampzalig is, houden de boeren hoop. Beetje bij beetje brengen zij leven terug naar het land - en wij ondersteunen ze daarbij.
Geen Nederlandse wapens naar Israël: ontdek alles over onze rechtszaak
De Nederlandse staat levert onderdelen voor F-35-gevechtsvliegtuigen aan Israël voor gebruik in Gaza, ondanks dat daar ernstige oorlogsmisdaden worden begaan. Wij vinden dat onacceptabel. Daarom hebben wij de Nederlandse regering aangeklaagd, samen met partners PAX en The Rights Forum. Hier lees je alles over het verloop van de rechtszaak.
Wie winnen er bij oorlog – en wie betalen de prijs
Oorlog kent alleen maar verliezers. Tenminste, dat horen we vaak en is deels hartstikke waar. Er vallen altijd burgerdoden, infrastructuur wordt vernietigd, ziekenhuizen en scholen afgebroken. Maar toch zijn er mensen en bedrijven die profiteren van oorlog. Wie zijn dat dan? En wie betalen de prijs?
Israël herhaalt Gaza-vernietigingscampagne in Libanon: watergebrek opnieuw oorlogswapen
Oxfam Novib waarschuwt dat de Israëlische militaire vernietigingscampagne in Gaza nu ook wordt uitgerold in Libanon. Zo bombardeert Israël waterinstallaties in Libanon waardoor families geen toegang meer hebben tot water. Meerdere van deze waterinstallaties zijn recent nog door Oxfam Novib en partners hersteld, nadat ze tijdens de vorige Israëlische aanvallen in 2024 verwoest of beschadigd werden, blijkt uit nieuwe analyse van Oxfam Novib.
Oxfam in beroep bij Israëlisch Hooggerechtshof. Nog 5 dagen voordat hulp Gaza moet stoppen
Oxfam Novib: groot deel van humanitaire hulpverlening in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever loopt gevaar.
Ook in 2026 blijven wij humanitaire hulp verlenen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever
Israël heeft helaas veel macht over het werk dat wij wel of niet kunnen verrichten in Palestina. Zonder Israëlische registratie worden onze hulpgoederen de grens met Gaza niet overgelaten en kunnen onze internationale collega’s het gebied niet meer in. Israël dreigt nu onze registratie, en die van veel andere organisaties, niet te vernieuwen. Maar onze hulp stopt niet.
“Congo’s bloedmineralen zijn onze verantwoordelijkheid!”
Wat hebben jij en ik te maken met de bloedige strijd om Congolese grondstoffen? Meer dan je denkt. Mirte Bosch (humanitair expert bij Oxfam Novib) was in Oost-Congo en vertelt over de oorlog, de link tussen jouw telefoon en Congolese mijnen, ons werk én de veerkracht van mensen.
Vijf veelgestelde vragen over de rechtszaak tegen de Nederlandse staat
PAX, The Rights Forum en Oxfam Novib spanden samen een rechtszaak aan tegen de Nederlandse staat. Op 12 februari oordeelde het gerechtshof in Den Haag dat Nederland inderdaad moet stoppen met het leveren van onderdelen voor de F-35 aan Israël.
Congo: het gevecht om grondstoffen
Rara, wat is het rijkste land ter wereld? De Democratische Republiek Congo (DRC) maakt kans op die titel. Het land heeft voor miljarden aan kobalt, goud en diamant in de grond zitten. Iedereen profiteert van die rijkdom, behalve Congolese burgers. En dat al eeuwenlang: van kolonisator België tot de vele gewapende groepen, corrupte elites en multinationals die nu strijden over grondstoffen. De gevolgen zijn tragisch.
Bombardementen, overstromingen en meer annexatie: een update over Palestina
Als je veel politici, waaronder veel Nederlandse, mag geloven is de genocide in Gaza geëindigd en kunnen Palestijnen weer gewoon door met hun leven. Hier klopt alleen vrijwel niets van. Mensen in Gaza worden nog steeds vermoord door Israëlische bombardementen, de toegang voor hulp naar Gaza wordt grotendeels geblokkeerd en op de Westelijke Jordaanoever blijft het geweld tegen Palestijnen toenemen.