Naar hoofdinhoud

3 fabels over Ter Apel (hint: er is géén asielcrisis)

Het lijkt een trieste (zomer)traditie te worden in ons land: een overvol Ter Apel. We kennen allemaal de beelden van gevluchte mensen die op het gras moesten slapen, in de regen. Is dit onvermijdelijk, omdat er simpelweg te veel mensen naar Nederland komen? Toch niet. Drie fabels over Ter Apel ontkracht.

Migratie en opvang van vluchtelingen15 juli 2024
Ter apel vluchtelingen

Fabel 1: Het valt wel mee in Ter Apel

Een paar nachtjes in de buitenlucht of op een stoel in een wachtkamer slapen, is dat nu zo erg? Tsja. Ieder jaar gaan duizenden Nederlanders inderdaad voor hun lol kamperen. Maar we voelen allemaal wel aan dat de situaties niet vergelijkbaar zijn. De meeste mensen in Ter Apel hebben er al een lange, gevaarlijke reis op zitten. Over land of over zee, in gammele bootjes. Vluchtend voor oorlog, honger of natuurrampen. Dan bereik je eindelijk het veilige Nederland… en moet je op in een wachtkamer slapen, zonder enige privacy. Of zelfs buiten in de regen.   Het is schandalig dat dit gebeurt in een welvarend land als Nederland. Want ieder mens heeft recht op de meest basale dingen: een bed, hygiënische voorzieningen en voedsel.

Fabel 2: Er is een asielcrisis in Nederland

Een overvol Ter Apel kan de indruk wekken dat er gigantisch veel mensen asiel aanvragen in Nederland. Sommige politici versterken dit beeld graag.  Terwijl dit niet waar is, want het aantal nieuwkomers in Nederland is al jaren redelijk stabiel. In totaal vangen we maar 0,6% van alle asielzoekers wereldwijd op. In de praktijk vluchten de meeste mensen naar veiligere regio's in eigen land of een buurland. Zo vangen Libanon en Turkije verreweg de meeste Syrische vluchtelingen op en vluchten de meeste Sudanezen naar buurlanden Tsjaad of Zuid-Sudan. Bij de Zuid-Sudanese grensplaats Renk (waar Oxfam Novib ook een kamp heeft) zijn in één jaar tijd ruim 500.000 mensen de grens over gestoken, op zoek naar veiligheid. Ter illustratie: het jaarlijkse aantal asielaanvragen in Nederland bedraagt ongeveer 40.000.

Sudanese vluchtelingen naar zuid sudan
Sudanese vluchtelingen naar zuid sudan

Er komen dus niet meer mensen naar Nederland. Hoe kan het dan dat Ter Apel bijna permanent overvol zit? Dat komt door bezuinigingen. Twintig jaar terug waren er drie aanmeldcentra, verspreid door het land. Nu moeten alle mensen naar één plek. Logisch dat dit leidt tot opstoppingen. Zeker omdat er ook nog eens op personeel is bezuinigd, waardoor de procedures extra lang duren om te beoordelen of iemand wel of niet een verblijfstatus krijgt. Hierdoor is er ook weinig doorstroom in de asielzoekercentra. Kijkend naar de cijfers is er dus helemaal geen asielcrisis in Nederland. Maar er is wél een opvangcrisis. En daar moet snel een oplossing voor komen.

Fabel 3: De opvangcrisis is onoplosbaar

De situatie bij Ter Apel lijkt misschien hopeloos of onvermijdelijk. Maar in feite is de oplossing heel simpel. Als elke gemeente in Nederland 100 asielzoekers huisvest, zijn we er al. Dat is namelijk goed voor 35.000 opvangplekken en dat is meer dan genoeg. We kunnen vandaag al beginnen!

Dit is ook precies de oplossing die staat in de Spreidingswet, die begin dit jaar werd aangenomen. Door asielzoekers te verspreiden over het hele land neemt de druk op Ter Apel af en hoeft de ene gemeente niet veel meer asielzoekers op te vangen dan de andere. Helaas heeft het nieuwe kabinet aangekondigd deze maatregel te willen terugdraaien. Niet slim, want zonder de Spreidingswet lijkt een overvol Ter Apel inderdaad onvermijdelijk.

Conclusie: er is een opvangcrisis, en de Spreidingswet kan die oplossen

Framing is belangrijk. Ten onrechte wordt in de politiek of media vaak gesproken over een asielcrisis. Geen wonder dat veel mensen dit sentiment (on)bewust overnemen. Maar als je naar de cijfers kijkt, is er dus helemaal geen asielcrisis. Wel is er een opvangcrisis. Eentje die vrij eenvoudig kan worden opgelost, namelijk met de Spreidingswet. Dus, politiek: start daar vandaag nog mee. Zodat we deze zomer niet opnieuw beelden hoeven te zien van buiten slapende mensen. Want dat willen we toch niet in ons mooie land?

Verder lezen?

Bekijk alles

Israël herhaalt Gaza-vernietigingscampagne in Libanon: watergebrek opnieuw oorlogswapen

Oxfam Novib waarschuwt dat de Israëlische militaire vernietigingscampagne in Gaza nu ook wordt uitgerold in Libanon. Zo bombardeert Israël waterinstallaties in Libanon waardoor families geen toegang meer hebben tot water. Meerdere van deze waterinstallaties zijn recent nog door Oxfam Novib en partners hersteld, nadat ze tijdens de vorige Israëlische aanvallen in 2024 verwoest of beschadigd werden, blijkt uit nieuwe analyse van Oxfam Novib.

Noodhulp en wederopbouw24 maart 2026
Gaza noodhulp voedselpakket 2024

Ook in 2026 blijven wij humanitaire hulp verlenen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever

Israël heeft helaas veel macht over het werk dat wij wel of niet kunnen verrichten in Palestina. Zonder Israëlische registratie worden onze hulpgoederen de grens met Gaza niet overgelaten en kunnen onze internationale collega’s het gebied niet meer in. Israël dreigt nu onze registratie, en die van veel andere organisaties, niet te vernieuwen. Maar onze hulp stopt niet.

Noodhulp en wederopbouw24 februari 2026
Palestijnse vrouw draagt overleden kind uit een verwoest gebouw.

Bombardementen, overstromingen en meer annexatie: een update over Palestina

Als je veel politici, waaronder veel Nederlandse, mag geloven is de genocide in Gaza geëindigd en kunnen Palestijnen weer gewoon door met hun leven. Hier klopt alleen vrijwel niets van. Mensen in Gaza worden nog steeds vermoord door Israëlische bombardementen, de toegang voor hulp naar Gaza wordt grotendeels geblokkeerd en op de Westelijke Jordaanoever blijft het geweld tegen Palestijnen toenemen.

Noodhulp en wederopbouw25 november 2025
Advocaat Liesbeth Zegveld, Michiel Servaes, en andere Oxfam Novib-medewerkers poseren in het rood voor de Hoge Raad met een spanddoek met daarop de tekst: "Geen Nederlandse medeplichtigheid aan Israëls genocide in Gaza."

Hoge Raad verplicht kabinet export F-35-onderdelen correct te toetsen aan humanitair recht

Vandaag, 3 oktober, draagt de Hoge Raad de minister van Buitenlandse Zaken op om opnieuw de exportvergunning van F-35-onderdelen met eindbestemming Israël te beoordelen. Minister van Weel heeft hier maximaal zes weken de tijd voor. Ondanks dat de Hoge Raad de uitspraak van het Haagse Gerechtshof vernietigd heeft, blijft het verbod op de levering van Nederlandse onderdelen aan Israël in de tussentijd bestaan.

Noodhulp en wederopbouw03 oktober 2025