De oorlog in Sudan

Op 15 april 2023 begon de bloedige machtsstrijd tussen het Sudanese leger en de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF). Beide partijen worden verdacht van oorlogsmisdaden. Te veel burgers zijn vermoord, verwond of verkracht. In totaal zijn bijna 12 miljoen mensen op de vlucht - vertrokken naar buurlanden of ontheemd in eigen land. Dat is het grootste aantal ter wereld.

Maar ook buitenlandse partijen hebben belang bij deze oorlog. Neem de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), die op grote schaal Sudanees goud kopen. Sterker nog, zo'n 90% van al het Sudanese goud (met een totale waarde van bijna 15 miljard euro) belandt in de VAE; in ruil daarvoor leveren ze wapens aan RSF. 

De schatrijke golfstaat bezit daarnaast 50.000 hectare aan Sudanese landbouwgrond. De VAE hebben zelf weinig landbouwgrond, in tegenstelling tot Sudan dat in het verleden de ‘graanschuur van Afrika’ werd genoemd. 

Via onze miljardenhandel met de VAE draagt Nederland indirect bij aan de oorlog in Sudan. Ons land staat zelfs in de top vijf van grootste EU-handelspartners van de VAE. Vorig jaar opende de Dubai International Chamber een vestiging in Amsterdam om meer Nederlandse investeringen aan te trekken. Als kers op de taart startte de Europese Unie in mei dit jaar onderhandelingen met de VAE over een vrijhandelsakkoord en staat een officiële Nederlandse handelsmissie naar VAE op de planning voor 2026. 

Maar daar stopt het niet. In 2023 versoepelde Nederland het wapenexportbeleid richting onder andere de VAE. Vorig jaar werd er ter waarde van €5,7 miljoen aan wapenexportvergunningen afgegeven, onder andere voor wapenlanceerinrichtingen en radarsystemen. Ondertussen zegt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken dat er ‘geen risico’ bestaat dat deze onderdelen via de VAE in Sudan terechtkomen. Maar dat is een illusie. Volgens de Verenigde Naties sluizen de VAE al decennialang wapens door naar landen die het internationaal humanitair recht schenden en onder wapenembargo zijn.  

Wij eisen dan ook dat Nederland...

• alle belastingvoordelen schrapt voor de VAE;
• militaire samenwerking (zoals wapenexport) stopt met de VAE;
• de import van goud uit de VAE verbiedt.

Ook andere landen spelen een rol, zoals Egypte en Saoedi-Arabië. Zij steunen juist het Sudanese leger. Het is belangrijk dat we druk op deze landen uitoefenen, zodat de oorlogsmisdaden stoppen. 

Sudan haalt vooral het nieuws vanwege het conflict of de dreigende hongersnood. Maar het land heeft natuurlijk veel meer te bieden.

Wist je bijvoorbeeld dat…

• Sudan lange tijd het grootste land was van Afrika? Na de onafhankelijkheid van Zuid-Sudan in 2011 gaat die eer naar Algerije.
• Er meer pyramides zijn in Sudan dan in Egypte? Deze Nubische pyramides zijn over het algemeen wel kleiner én jonger.
• De Witte en Blauwe Nijl samenkomen bij de hoofdstad Khartoem en daarna als één rivier verder stromen richting de Middellandse Zee?
• Arabisch en Engels de officiële talen zijn in Sudan? Tot 1956 was het een Britse kolonie. Maar in totaal worden er wel 70 talen gesproken, waaronder Nubisch en Beja.
• De Khartoem School in de jaren 60 één van de bekendste Afrikaanse kunststromingen was? Kunstenaars zoals Ibrahim El-Salahi verbonden het traditionele met het abstracte.
• Wijdverspreide protesten in 2019 leidden tot het aftreden van dictator Omar al-Bashir, die 30 jaar de macht had? De hoop op betere tijden is door de burgeroorlog helaas voorbij.

Miljoenen Sudanezen zijn de oorlog ontvlucht, voornamelijk naar buurlanden. Het zijn ongelofelijke aantallen. Maar wie zijn de mensen achter de statistieken? Maak kennis met Achol en Khamis, die beide verblijven in ons vluchtelingenkamp in Renk, Zuid-Sudan.