Satellietbeelden van massamoorden in El Fasher schokten de hele wereld. Helaas staan die gruwelijkheden niet op zichzelf, want al meer dan twee jaar woedt er een strijd in Sudan om goud en macht. Indirect is ook Nederland daarbij betrokken. Kijk dus niet weg en kom samen met ons in actie!
Een ontheemde Sudanese familie op weg van El Fasher naar Tawila, april 2025.
Op 15 april 2023 begon de bloedige machtsstrijd tussen het Sudanese leger en de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF). Beide partijen worden verdacht van oorlogsmisdaden. Te veel burgers zijn vermoord, verwond of verkracht. In totaal zijn bijna 12 miljoen mensen op de vlucht - vertrokken naar buurlanden of ontheemd in eigen land. Dat is het grootste aantal ter wereld.
Sudan barst van het goud, maar de bevolking profiteert daar niet van. In tegendeel: deze natuurlijke rijkdom zorgt voor heel veel ellende. Het leger en RSF vechten over de controle van goudmijnen. Van de enorme winsten kopen ze wapens, waarmee vreselijke dingen worden gedaan. Goud houdt de oorlog dus in stand.
Maar ook buitenlandse partijen hebben belang bij deze oorlog. Neem de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), die op grote schaal Sudanees goud kopen. Sterker nog, zo'n 90% van al het Sudanese goud (met een totale waarde van bijna 15 miljard euro) belandt in de VAE; in ruil daarvoor leveren ze wapens aan RSF.
De schatrijke golfstaat bezit daarnaast 50.000 hectare aan Sudanese landbouwgrond. De VAE hebben zelf weinig landbouwgrond, in tegenstelling tot Sudan dat in het verleden de ‘graanschuur van Afrika’ werd genoemd.
Via onze miljardenhandel met de VAE draagt Nederland indirect bij aan de oorlog in Sudan. Ons land staat zelfs in de top vijf van grootste EU-handelspartners van de VAE. Vorig jaar opende de Dubai International Chamber een vestiging in Amsterdam om meer Nederlandse investeringen aan te trekken. Als kers op de taart startte de Europese Unie in mei dit jaar onderhandelingen met de VAE over een vrijhandelsakkoord en staat een officiële Nederlandse handelsmissie naar VAE op de planning voor 2026.
Maar daar stopt het niet. In 2023 versoepelde Nederland het wapenexportbeleid richting onder andere de VAE. Vorig jaar werd er ter waarde van €5,7 miljoen aan wapenexportvergunningen afgegeven, onder andere voor wapenlanceerinrichtingen en radarsystemen. Ondertussen zegt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken dat er ‘geen risico’ bestaat dat deze onderdelen via de VAE in Sudan terechtkomen. Maar dat is een illusie. Volgens de Verenigde Naties sluizen de VAE al decennialang wapens door naar landen die het internationaal humanitair recht schenden en onder wapenembargo zijn.
Wij eisen dan ook dat Nederland...
Ook andere landen spelen een rol, zoals Egypte en Saoedi-Arabië. Zij steunen juist het Sudanese leger. Het is belangrijk dat we druk op deze landen uitoefenen, zodat de oorlogsmisdaden stoppen.
De feiten op een rij
In delen van Sudan is hongersnood, waaronder El Fasher. Oogsten en landbouwmateriaal worden geplunderd; geld om zelf eten te kopen is er meestal niet. Door inflatie zijn de prijzen onbetaalbaar geworden. Bovendien mislukken oogsten en sterft het vee door klimaatverandering. De helft van de bevolking (24 miljoen mensen) heeft honger.
Doneer voor noodhulpOnze collega vanuit een kamp in Zuid-SudanTe midden van de vele crises wereldwijd mogen we Sudan niet vergeten. Qua noodhulp doen we hier wat we kunnen. Maar we zitten echt aan onze limiet, er is véél meer geld nodig. Hoe langer actie uitblijft, hoe desastreuzer de gevolgen zijn voor de Sudanese bevolking, die het de laatste jaren toch al erg moeilijk had.
Sudan haalt vooral het nieuws vanwege het conflict of de dreigende hongersnood. Maar het land heeft natuurlijk veel meer te bieden.
Wist je bijvoorbeeld dat…
Blijf jezelf informeren én uitspreken over Sudan. Bijvoorbeeld met onderstaande tips.
Miljoenen Sudanezen zijn de oorlog ontvlucht, voornamelijk naar buurlanden. Het zijn ongelofelijke aantallen. Maar wie zijn de mensen achter de statistieken? Maak kennis met Achol en Khamis, die beide verblijven in ons vluchtelingenkamp in Renk, Zuid-Sudan.
Achol uit Zuid-Sudan is voor de tweede keer in haar leven op de vlucht. "Vroeger had ik een goed leven. Mijn man was bakker en samen zorgden we voor ons dochtertje. Maar in 2022 werden familieleden vermoord tijdens gevechten in mijn regio Abye. Dus vluchtte ik met mijn gezin over de grens." Achol bouwde een nieuw leven op in de Sudanese hoofdstad Khartoum, totdat een jaar later ook dáár de oorlog uitbrak. Noodgedwongen vluchtte ze alleen terug naar haar thuisland, waar ze nu in een grenskamp op haar man wacht.
Achol Ring Tong, vanuit grenskamp RenkWéér zag ik mensen sterven op straat. Wéér moest ik vluchten. Eerst vanuit Zuid-Sudan naar Sudan en een jaar later door de oorlog de andere kant op. Ik wil gewoon ergens thuishoren en me veilig voelen.
Vóór de oorlog had Khamis een vredig leven. Hij was visserman en zijn vrouw zorgde voor hun drie kinderen, todat de hun kleine dorp bereikten. "We verscholen ons onder onze bedden, de hele dag daar vlogen er kogels rond." Vanwege geldgebrek konden eerst alleen zijn vrouw en twee kinderen naar Zuid-Sudan vluchten; Khamis en zijn dochter van zes bleven achter. "Mijn dochter was erg bang. Samen gingen we elke dag naar de moskee. Andere gelovigen gaven wat ze konden en na twee maanden hadden we genoeg gespaard voor de reis. Nu zijn we weer allemaal samen, in grenskamp Renk."
Khamis Adam Mohammed, vanuit grenskamp RenkSinds ik in dit kamp ben, heb ik geen mannen met geweren gezien. Ik heb eindelijk rust. Ik wil wel graag terug naar Sudan, maar wanneer kan dat Bloedvergieten wordt meestal beantwoord met wraak. Dus ik ben bang dat deze oorlog nog lang gaat duren.
Jouw hulp is nu nodig
Don't Stop Talking About Sudan - Den Haag
Wil jij meer weten over de geschiedenis van Sudan en de moedige strijd van Sudanezen voor hun onafhankelijkheid? En ook over het huidige conflict en wat wij in Nederland kunnen doen om hier meer aandacht voor te vragen? Kom dan naar Don't Stop Talking About Sudan. Een avond waarin we kennis delen, verhalen horen, samen eten, muziek beleven en dansen. Want verbinding, cultuur en samenzijn zijn onmisbaar in tijden van onrecht.
Congo: het gevecht om grondstoffen
Rara, wat is het rijkste land ter wereld? De Democratische Republiek Congo (DRC) maakt kans op die titel. Het land heeft voor miljarden aan kobalt, goud en diamant in de grond zitten. Iedereen profiteert van die rijkdom, behalve Congolese burgers. En dat al eeuwenlang: van kolonisator België tot de vele gewapende groepen, corrupte elites en multinationals die nu strijden over grondstoffen. De gevolgen zijn tragisch.
4 mythes over ontwikkelingssamenwerking ontkracht
‘Geld naar ontwikkelingssamenwerking? Daar zitten Nederlanders helemaal niet op te wachten. Alles blijft toch maar plakken aan die strijkstok van hulporganisaties.’ Niet de letterlijke woorden van minister Klever van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, maar haar besluit om gigantisch te bezuinigen komt er wel op neer. We ontkrachten haar uitspraken en meer mythes rondom ons werk – om jou ervan te overtuigen: ontwikkelingssamenwerking werkt. Echt.
