Al drie jaar woedt er een bloedige strijd in Sudan om goud en macht. Miljoenen Sudanezen zijn op de vlucht voor honger en geweld. Het is de grootste crisis ter wereld - en toch haalt het maar af en toe het nieuws. Dat moet anders. Helemaal omdat Nederland indirect betrokken is bij deze oorlog. Kijk dus niet weg en kom samen met ons in actie!
Een ontheemde Sudanese familie op weg van El Fasher naar Tawila, april 2025.
Op 15 april 2023 begon de bloedige machtsstrijd tussen het Sudanese leger en de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF). Beide partijen worden verdacht van oorlogsmisdaden. Satellietbeelden van massamoorden in El Fasher schokten in november 2025 de hele wereld. Maar de meeste gruwelijkheden gebeuren buiten het oog van de camera.
Bovenop het geweld komt nog eens een hongersnood. Oogsten en landbouwmateriaal worden geplunderd; geld om zelf eten te kopen is er meestal niet. Door inflatie zijn de prijzen onbetaalbaar geworden. Bovendien mislukken oogsten door klimaatverandering en sterft het vee omdat waterbronnen opdrogen. Een groot deel van de bevolking (19 miljoen mensen) heeft honger. In delen van Sudan is officieel hongersnood vastgesteld, waaronder El Fasher.
In totaal zijn 11,5 miljoen Sudanezen op de vlucht voor honger of geweld - het grootste aantal ter wereld. Deze mensen zijn óf ontheemd in eigen land, óf vertrokken naar buurlanden zoals Ethiopië, Tsjaad en Zuid-Sudan. Deze landen kampen vaak al met eigen noodsituaties en hebben niet de middelen om miljoenen gevluchte mensen op te vangen. Deze mensen zijn afhankelijk van humanitaire organisaties voor schoon drinkwater, een maaltijd en een veilige plek om te slapen.
Sudan barst van het goud, maar de bevolking profiteert daar niet van. In tegendeel: deze natuurlijke rijkdom zorgt voor heel veel ellende. Het leger en RSF vechten over de controle van goudmijnen. Van de enorme winsten kopen ze wapens, waarmee vreselijke dingen worden gedaan. Goud houdt de oorlog dus in stand.
Maar ook buitenlandse partijen hebben belang bij deze oorlog. Neem de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), die op grote schaal Sudanees goud kopen. Sterker nog, zo'n 90% van al het Sudanese goud (met een totale waarde van bijna 15 miljard euro) belandt in de VAE; in ruil daarvoor leveren ze wapens aan RSF.
De schatrijke golfstaat bezit daarnaast 50.000 hectare aan Sudanese landbouwgrond. De VAE hebben zelf weinig landbouwgrond, in tegenstelling tot Sudan dat in het verleden de ‘graanschuur van Afrika’ werd genoemd.
Via onze miljardenhandel met de VAE draagt Nederland indirect bij aan de oorlog in Sudan. Ons land staat zelfs in de top vijf van grootste EU-handelspartners van de VAE. Vorig jaar opende de Dubai International Chamber een vestiging in Amsterdam om meer Nederlandse investeringen aan te trekken. Als kers op de taart startte de Europese Unie in mei 2025 onderhandelingen met de VAE over een vrijhandelsakkoord en ging er in december 2025 een officiële Nederlandse handelsmissie die kant op.
Maar daar stopt het niet. In 2023 versoepelde Nederland het wapenexportbeleid richting onder andere de VAE. Vorig jaar werd er ter waarde van €5,7 miljoen aan wapenexportvergunningen afgegeven, onder andere voor wapenlanceerinrichtingen en radarsystemen. Ondertussen zegt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken dat er ‘geen risico’ bestaat dat deze onderdelen via de VAE in Sudan terechtkomen. Maar kan dat niet garanderen. Volgens de Verenigde Naties sluizen de VAE al decennialang wapens door naar landen die het internationaal humanitair recht schenden en onder wapenembargo zijn.
Wij eisen dan ook dat Nederland...
Ook andere landen spelen een rol, zoals Egypte en Saoedi-Arabië. Zij steunen juist het Sudanese leger. Het is belangrijk dat we druk op deze landen uitoefenen, zodat de oorlogsmisdaden stoppen.
De feiten op een rij
Je kunt op allerlei manieren iets doen voor Sudan: door te doneren, een petitie te tekenen, de straat op te gaan of over Sudan te lezen.
Miljoenen Sudanezen zijn de oorlog ontvlucht, voornamelijk naar buurlanden. Het zijn ongelofelijke aantallen. Maar wie zijn de mensen achter de statistieken? Maak kennis met Achol en Khamis, die beide verblijven in ons vluchtelingenkamp in Renk, Zuid-Sudan.
Achol uit Zuid-Sudan is voor de tweede keer in haar leven op de vlucht. "Vroeger had ik een goed leven. Mijn man was bakker en samen zorgden we voor ons dochtertje. Maar in 2022 werden familieleden vermoord tijdens gevechten in mijn regio Abye. Dus vluchtte ik met mijn gezin over de grens." Achol bouwde een nieuw leven op in de Sudanese hoofdstad Khartoum, totdat een jaar later ook dáár de oorlog uitbrak. Noodgedwongen vluchtte ze alleen terug naar haar thuisland, waar ze nu in een grenskamp op haar man wacht.
Achol Ring Tong, vanuit grenskamp RenkWéér zag ik mensen sterven op straat. Wéér moest ik vluchten. Eerst vanuit Zuid-Sudan naar Sudan en een jaar later door de oorlog de andere kant op. Ik wil gewoon ergens thuishoren en me veilig voelen.
Vóór de oorlog had Khamis een vredig leven. Hij was visserman en zijn vrouw zorgde voor hun drie kinderen, todat de hun kleine dorp bereikten. "We verscholen ons onder onze bedden, de hele dag daar vlogen er kogels rond." Vanwege geldgebrek konden eerst alleen zijn vrouw en twee kinderen naar Zuid-Sudan vluchten; Khamis en zijn dochter van zes bleven achter. "Mijn dochter was erg bang. Samen gingen we elke dag naar de moskee. Andere gelovigen gaven wat ze konden en na twee maanden hadden we genoeg gespaard voor de reis. Nu zijn we weer allemaal samen, in grenskamp Renk."
Khamis Adam Mohammed, vanuit grenskamp RenkSinds ik in dit kamp ben, heb ik geen mannen met geweren gezien. Ik heb eindelijk rust. Ik wil wel graag terug naar Sudan, maar wanneer kan dat Bloedvergieten wordt meestal beantwoord met wraak. Dus ik ben bang dat deze oorlog nog lang gaat duren.
Wereldwijd wordt er bezuinigd op ontwikkelingssamenwerking, van Nederland tot de Verenigde Staten. De gevolgen voor Sudan en diens buurlanden zijn dramatisch. Humanitaire hulporganisaties hebben in één klap veel minder geld, terwijl de nood alleen maar toeneemt. Daardoor moeten zij onmenselijke keuzes maken.
Oxfam is noodgedwongen gestopt met voedselhulp aan gevluchte Sudanezen. Er is simpelweg geen geld meer voor. Wel leveren we nog schoon drinkwater. Ook kunnen we veel minder mensen bereiken: vóór de bezuinigingen hielpen we 40.000 mensen in Renk, een kamp op de grens tussen Sudan en Zuid-Sudan. Nu zijn dat maar 7000 mensen. Ondertussen arriveren er elke dag nieuwe mensen die de oorlog zijn ontvlucht. Omdat er niet genoeg plek meer is in het kamp zelf, slapen sommige gezinnen in de open lucht.
"De politiek heeft gefaald. Het is hartverscheurend dat miljoenen mensen wanhopig hulp nodig hebben, terwijl door bezuinigingen juist het mes wordt gezet in die steun," vertelt Fati N'Zi-Hassane, directeur van Oxfam Africa.
Jouw hulp is nu nodig
Congo: het gevecht om grondstoffen
Rara, wat is het rijkste land ter wereld? De Democratische Republiek Congo (DRC) maakt kans op die titel. Het land heeft voor miljarden aan kobalt, goud en diamant in de grond zitten. Iedereen profiteert van die rijkdom, behalve Congolese burgers. En dat al eeuwenlang: van kolonisator België tot de vele gewapende groepen, corrupte elites en multinationals die nu strijden over grondstoffen. De gevolgen zijn tragisch.
4 mythes over ontwikkelingssamenwerking ontkracht
‘Geld naar ontwikkelingssamenwerking? Daar zitten Nederlanders helemaal niet op te wachten. Alles blijft toch maar plakken aan die strijkstok van hulporganisaties.’ We ontkrachten deze en meer mythes rondom ons werk – om jou ervan te overtuigen: ontwikkelingssamenwerking werkt. Echt.
Waarom wij Zuidwest-Azië gebruiken en niet meer het ‘Midden-Oosten’
Taal bepaalt hoe we naar de wereld kijken. Termen zoals ‘Midden-Oosten’ zijn bedacht in de koloniale tijd, toen Europese landen veel macht hadden. Het is belangrijk om kritisch te blijven en je taal te dekoloniseren. Daarom spreken wij als Oxfam Novib over Zuidwest-Azië, omdat deze benaming de regio geografisch beschrijft zonder Europa als middelpunt te nemen.
