Naar hoofdinhoud

Migratie en opvang van vluchtelingen

Wij strijden voor de rechten van migranten en mensen op de vlucht. Mensen die al kwetsbaar zijn, omdat ze oorlog ontvluchten, vervolgd worden, of in uitzichtloze armoede leven. Mensen die op hun vluchtroute vaak ook nog te maken krijgen met mensenrechtenschendingen. En bij aankomst onwaardig of onmenselijk worden behandeld. Wij maken ons hard voor een rechtvaardig migratie- en asielbeleid.

Migranten lopen met hun spullen langs een gebouw

Het probleem: potdichte grenzen, geweld en mensenrechtenschendingen

Het Nederlandse en Europese migratiebeleid is erop gericht mensen buiten te houden. Het wordt migranten, asielzoekers en mensen op de vlucht bijna onmogelijk gemaakt om de Europese grenzen over te steken. Europa sluit deals met landen als Egypte, Tunesië, of Mauritanië om migranten daar te houden. In die landen worden migranten vervolgd, opgesloten en soms naar de woestijn gedeporteerd. Als het mensen toch lukt om Europa binnen te komen, worden ze maandenlang opgesloten, wachtend op een asielaanvraag. Hun mensenrechten worden geschonden. Aan de grenzen krijgen ze te maken met geweld, of ze worden letterlijk teruggeduwd op zee – zogenaamde pushbacks. 

Dat geldt zowel voor vluchtelingen als voor migranten die hier willen komen werken. Mensen op de vlucht willen asiel, arbeidsmigranten niet. Maar voor het migratiebeleid zijn alle mensen van buiten Europa hetzelfde.

Wist je dat...

176 landen

kun je bereizen met je Nederlandse paspoort. Iemand uit Syrië kan maar naar 39 landen, meestal alleen met visum.

4%

van de asielaanvragen in Europa gaat naar Nederland. Anders dan veel mensen denken, vangt Nederland dus niét de meeste asielzoekers op in Europa.

10%

van alle migratie naar Nederland (en Europa) is asielzoeker. Het percentage mensen dat voor werk of studie van buiten Europa komt is zo'n 40%.

De oorzaak: ongelijkheid die we zelf hebben gecreëerd 

Migratie is niets nieuws, het bestaat al eeuwenlang. Zo trokken in de 19de eeuw Europeanen massaal naar de Verenigde Staten, waar zich in nog geen halve eeuw 60 miljoen mensen vestigden. Omdat in de VS werk en mogelijkheden waren, die in Europa niet bestonden. Om diezelfde redenen trekken mensen nu van Zuid naar Noord-Amerika; tussen Aziatische landen; van Afrikaanse landen naar Arabische landen en... naar Europa. Omdat Europa rijker is dan veel Afrikaanse landen. Die rijke economie zorgt voor veel werk, en dus voor immigratie. De economie in Nederland en Europa bestaat dankzij migranten: zij werken in de landbouw, logistiek, horeca, dienstverlening en transport. 

Dat Europa rijk is, komt voor een belangrijk deel door ons koloniale verleden, waarbij we andere landen uitbuitten voor ons eigen gewin. En doordat Europese landen bewust ongelijkheid met Afrika in stand houden. Die ongelijkheid leidt onder meer tot gewapende conflicten, waardoor veel mensen moeten vluchten. Europese landen zijn verplicht om mensen op de vlucht op te vangen als ze daar recht op hebben: dat staat in het Vluchtelingenverdrag. Maar door dat zo moeilijk en gevaarlijk mogelijk te maken, schuift Europa die verantwoordelijkheid en internationale solidariteit van zich af.    

De oplossing: verplaatsen is een mensenrecht

Oxfam vindt dat mensen het recht hebben zich te verplaatsen: het is een mensenrecht. Dat kan voor werk zijn, om vervolging te voorkomen, om bij familie te zijn, te trouwen, te studeren. Migratie – we noemen het ook wel human mobility – moet gebaseerd zijn op gelijkwaardigheid. Nu is human mobility vaak alleen het recht van Westerse mensen – kijk maar het paspoortprivilege in de ‘Wist je dats’ hierboven – en zijn anti-migratiemaatregelen gebaseerd op racisme en een koloniaal perspectief. Oxfam strijdt daartegen: iedereen moet overal welkom zijn. Daar wordt uiteindelijk iedereen beter van.  

Wat is het verschil tussen een vluchteling, asielzoeker en migrant?

Een vluchteling is noodgedwongen het land van herkomst ontvlucht voor oorlog, geweld of vervolging, bijvoorbeeld vanwege godsdienst, politieke overtuiging of seksualiteit. Met een vluchtelingenstatus ben je beschermd door internationale verdragen en heb je in Nederland de mogelijkheid om permanent burger te worden. Bron: Stichting Vluchteling.

Een asielzoeker is iemand op de vlucht die bescherming zoekt, maar van wie nog niet is vastgesteld dat ze een vluchtelingenstatus kunnen krijgen – dat moeten ze nog bewijzen in het land van aankomst waar ze bescherming aanvragen. Er wordt soms gesproken van “illegale” migranten, maar een grens oversteken om asiel aan te vragen is niet illegaal, en wie dat doet heeft recht op een asielprocedure. In Nederland beslist de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) of een asielzoeker een vluchtelingenstatus krijgt (waarna zij ook wel ‘statushouders’ worden genoemd). Bron: Stichting Vluchteling.

Onder migratie vallen alle mensen die verhuizen over landsgrenzen heen. Bijvoorbeeld voor werk, een opleiding, de liefde of betere kansen en mogelijkheden. De meeste migratie verloopt via de reguliere routes, met visa en reisdocumenten. Bron: Stichting Vluchteling.

Hoe strijdt Oxfam voor migranten en mensen op de vlucht?

Migranten beschermen

We ondersteunen en versterken organisaties in Nederland en Europa die migranten beschermen, voor hen opkomen en hun rechten verdedigen.

Beleid beïnvloeden

We overtuigen Europese en Nederlandse politici en beleidsmakers om eerlijk beleid toe te passen, in plaats van de strenge en vaak racistische aanpak van nu.

Hulp aan vluchtelingen

We zorgen voor schoon drinkwater, hygiëne en sanitaire voorzieningen in vluchtelingenkampen wereldwijd (zoals in Afrika en in Arabische landen).

Strijden voor rechten

We strijden voor de belangen en de rechten van migranten door hun stemmen te versterken. In onze campagnes op straat, in het nieuws, op sociale media en waar dan ook, altijd en onvermoeibaar.

Sudanese vluchtelingen naar zuid sudan