Naar hoofdinhoud

Wij willen eerlijke boodschappen

Te veel producten in jouw supermarkt bevatten een verborgen ingrediënt: uitbuiting. Samen strijden we voor uitbuitingsvrije boodschappen. In élke supermarkt.

Green graffiti voor een supermarktdeur waarop 'Hier te koop oneerlijk chocolade'

Het probleem: uitbuiting in onze boodschappen

Er schuilt veel leed achter producten die je in de supermarkt tegenkomt. Aan de verpakking is dat niet te zien. Neem bijvoorbeeld koffie uit Brazilië, vis uit Thailand of chocolade gemaakt van cacao uit Ghana. Om jouw boodschappen in je supermarkt te krijgen, werken veel arbeiders en kleinschalige boer(inn)en in lage- en middeninkomenslanden onder mensonterende omstandigheden. Ze maken extreem lange dagen en doen zwaar fysiek werk. Toch verdienen ze soms nauwelijks genoeg om hun gezin te kunnen onderhouden. Vooral vrouwen zijn de dupe: zij verdienen structureel nog minder dan hun mannelijke collega's. 

Supermarkten willen vaak de beste kwaliteit voor de allerlaagste prijs. Die prijs betalen de mensen achter ons voedsel. Supermarkten investeren goed in zichzelf, maar een stuk minder in de arbeiders en kleinschalige boeren aan het begin van de keten. Hun rechten worden nauwelijks gewaarborgd. 

De oplossing: eerlijke prijzen en rechten

De meeste mensen willen geen uitbuiting in hun eten. Ze willen dat de mensen achter hun voedsel fatsoenlijk worden behandeld en een inkomen ontvangen waarvan ze kunnen rondkomen. Supermarkten hebben de macht om dit waar te maken. Door zich in te zetten voor leefbare inkomens voor kleinschalige boeren en daarover in gesprek te gaan met hun leveranciers. En door na te gaan onder welke omstandigheden de producten in hun schappen worden geproduceerd.  

Om actie van de supermarkten te eisen, is Oxfam in 2018 begonnen met campagnevoeren. Onze boodschap: supermarkten, zorg voor een fatsoenlijk verhaal achter de streepjescodes. Met deze campagne dragen we bij aan de verbetering van de rechten en het lot van vele kwetsbare arbeiders en kleinschalige boeren in lage- en middeninkomenslanden. 

Op dit moment voeren we campagne voor een leefbaar inkomen voor cacaoboeren uit landen als Ivoorkust en Ghana die zorgen voor de chocolade in onze supermarkten. Een groot deel van hen krijgen nog altijd geen eerlijke prijs voor hun cacao. Campgne voeren werkt echt: inmiddels hebben de grootste Nederlandse supermarkten een eerlijk prijs toegezegd!

Zo strijden we samen voor eerlijke boodschappen

campagne eerlijke boodschappen

Video thumbnail
Video thumbnail

Wat we samen bereikten

Van 2018 tot en met 2022 voerden we campagne voor eerlijke boodschappen onder de naam Behind the Barcodes. Samen met jou, want duizenden Nederlanders tekenden onze petitie. De vijf grootste Nederlandse supermarkten hebben onder druk van onze campagne belangrijke publieke toezeggingen gedaan op het gebied van mensenrechten en vrouwenrechten.

Nieuws rond de strijd voor eerlijke prijzen

Ranglijst van de 6 grootste Nederlandse supermarkten, gescoord op inzet op genderrechten: Lidl scoort 33%, AH, Aldi, Dirk, Jumbo en Plus 0

Bijna alle grote Nederlandse supermarkten scoren dikke 0 op gendergelijkheid

Op Lidl na scoren alle grote Nederlandse supermarkten een dikke onvoldoende op gendergelijkheid: een schokkende 0. Albert Heijn, Aldi, Dirk, Jumbo en PLUS zetten geen stappen de loonkloof of gendergerelateerd geweld in hun toeleveringsketens aan te pakken. Alleen Lidl heeft een concreet actieplan en scoort daarmee een magere 33%. Dat blijkt uit onze nieuwe Superlijst Sociaal. Over de hele linie scoren de supermarkten onvoldoendes op mensenrechten, waarbij positie van vrouwen hun grootste blinde vlek is.

Supermarkten doen weinig voor eerlijk inkomen boeren en arbeiders in hun ketens

Nederlandse supermarkten nemen nog steeds te weinig maatregelen in hun internationale toeleveringsketens zodat boeren en arbeiders eerlijk worden betaald. Supermarkten zijn tegelijkertijd goed op de hoogte van de grote risico’s op misstanden in hun toeleveringsketens, zoals kinderarbeid en onderbetaling. In de ketens van bananen en cacao maken supermarkten hier wel werk van, maar een brede aanpak voor alle risicoproducten ontbreekt. Dit blijkt uit de nieuwste editie van Superlijst Sociaal, het onderzoek naar mensenrechtenbeleid bij supermarkten. De inzet van alle supermarkten, van hekkensluiter Dirk tot aan koploper Lidl, is onvoldoende.

Ook Lidl garandeert eerlijke prijs aan cacaoboeren. Aldi nu grote achterblijver

Nederlands grootste supermarktdiscounter Lidl gaat een eerlijke prijs aan cacaoboeren garanderen. Daarmee sluit Lidl zich eindelijk aan bij de eerder gedane beloftes van Albert Heijn, Jumbo, PLUS en Dirk. Dit komt na ruim twee jaar onderhandelen tussen Oxfam Novib en Lidl om tot concrete stappen te komen zodat een leefbaar inkomen voor cacaoboeren mogelijk wordt. Aldi is nu de enige uit de top 5 van grootste Nederlandse supermarkten die nog geen stap heeft gezet op eerlijke chocolade.

Sint blij want eerlijke chocolade in opmars: Jumbo doet ook mee, Lidl en Aldi blijven achter

Nr.2 in supermarktland, Jumbo, kondigt vandaag aan dat het een eerlijke prijs aan cacaoboeren gaat garanderen. Daarmee sluit Jumbo zich eindelijk aan bij de eerder gedane beloftes van Albert Heijn, PLUS en Dirk. De absolute hekkensluiters zijn nu Lidl en Aldi, die amper eerlijke chocoladerepen in hun schappen hebben liggen. Lidl komt niet verder dan een magere 3.2%. Aldi presteert nog slechter met 1.9%, terwijl de prijs voor cacaobonen historisch hoog staat en de supermarkten dit gewoon in rekening brengen bij hun klanten. Oxfam Novib onderhandelt al bijna 2 jaar met de supermarkten over concrete stappen die een leefbaar inkomen voor cacaoboeren garanderen.

Oxfam Novib dient klacht in tegen tomaat-patent, machtsconcentratie in zadenmarkt groeit

Zojuist dienden Oxfam Novib en meer dan 40 organisaties en kwekers hun bezwaarschrift in tegen de toekenning van een patent op een virusresistente tomaat. Het bezwaarschrift is overhandigd aan het Europees Octrooibureau (EPO) in Rijswijk. Ondanks het Europees verbod hierop kent het Octrooibureau nog steeds omstreden patenten op natuurlijke eigenschappen van planten toe aan multinationals.

Onze ranglijst met daarin het aandeel eerlijke chocolade in verschillende supermarkten.

Supermarkten reageren op ons onderzoek rond (on)eerlijke chocolade

Hoeveel van de chocolade in jouw supermarkt is eerlijk? Scorecard: Albert Heijn: 7,5%. Jumbo: 5,9%. PLUS, 4,8%. LIDL: 3,2%. Aldi: 1,9%.

Nieuw onderzoek: nog geen 6% van de chocolade in onze supermarkten is eerlijk

Hoewel de prijs van chocolade de pan uit rijst, leven veel boer(inn)en die de cacao produceren nog steeds in bittere armoede. Zo'n 94% van alle chocolade in onze Nederlandse supermarkten is oneerlijk. Dit betekent dat het merendeel van de cacaoboeren nog steeds geen leefbaar inkomen krijgt voor hun harde werken. Dat blijkt uit ons nieuwe onderzoek.

Eerlijke cacao Ghana Leticia cacaoboer 2024

Valentijnspost uit Ghana voor alle chocoladeliefhebbers

Cacaoboer Leticia uit Ghana schreef onderstaande liefdesbrief aan alle chocoladefans in Nederland.

Foto van Cambodjaanse vrouw die garnalen bereidt

Supermarkten onderzoeken hun impact op mensenrechten – wat moet er beter?

Terwijl supermarkten in 2023 recordomzetten draaiden, zagen de mensen die onze boodschappen produceren daar bar weinig van terug. Dat moet anders. Al jaren volgen wij supermarkten en hun mensenrechtenbeleid met als doel: uitbuitingsvrije boodschappen. Onder druk van onze campagne beloofden supermarkten onder meer om te onderzoeken op welke manier hun bedrijfsvoering en die van hun toeleveranciers negatieve gevolgen heeft voor de mensen die ons voedsel produceren. Maar komen ze die belofte ook na?

Cacaobonen ivoorkust

Onze chocoladeletters en kerstkransjes zijn toch niet zo feestelijk

Blog door Ratri Kusumohartono, Oxfam Novib campaigner voor eerlijk voedsel

Infographic die laat zien hoe supermarkten scoren qua naleving van mensenrechten.

7 grote supermarkten in Nederland maken te weinig werk van mensenrechten

Géén van de grote supermarkten in Nederland doet genoeg tegen de uitbuiting van de mensen die jouw boodschappen produceren. Zowel Albert Heijn, Aldi, Dirk, Ekoplaza, Jumbo, Lidl als PLUS scoren een onvoldoende op hun mensenrechtenbeleid in hun toeleveringsketens. Concrete acties om dit te verbeteren blijven uit, hoewel Lidl het nog het best doet. Dat blijkt uit onze nieuwe Superlijst Sociaal.

Een mango in de handen van Braziliaanse arbeider Carlos

Nederlandse supermarkten, kom op voor de arbeiders achter onze boodschappen!

De mango in je supermarkt legde al een hele reis af voordat hij in jouw winkelmandje eindigde. Die begon bij de arbeider die hem plukte, maar daar zelf niet genoeg geld mee verdient voor een goede lunchpauze. En de reis ging verder via de inkoop door supermarkten, die te weinig kritische vragen stellen over hoe deze mango is geproduceerd. De Braziliaanse vakbondsleider Cadu stelt die vragen wél. Hij vertelt wat we samen hebben bereikt in de strijd tegen uitbuitingsvrije boodschappen én wat er nog moet gebeuren.