Jongeren willen én kunnen werken. Toch is er wereldwijd geen grotere groep werklozen dan jongeren tussen de 15 en 25 jaar. Dat moet veranderen: het is een belangrijke periode in je leven waar je werkervaring opbouwt en nieuwe vaardigheden leert. Bovendien zijn jongeren juist degenen die sociale verandering kunnen initiëren en voortzetten.
De economie trekt aan en dat is geweldig nieuws. Er staan steeds meer vacatures online en er zijn steeds minder werklozen. Bij alle leeftijdsgroepen is een daling te zien. Toch is nog 9% van de jongeren in Nederland werkloos: dat zijn meer dan 150.000 mensen tussen de 15 en 25, die graag willen werken, maar telkens de deur krijgen toegewezen. Veel van hen zijn al onnodig lang werkloos.
Oxfam Novib werkt wereldwijd met jongeren, in lastige economieën en landen. Met succes zorgen we dat steeds meer kansarme jongeren betere toegang hebben tot de arbeidsmarkt. En hoewel ieder land natuurlijk anders is, gelden sommige regels overal.
Door de financiële crisis zijn we misschien allemaal wat voorzichtiger geworden met de uitspraak 'studeer wat je leuk vindt'. Toch zijn er nog veel jongeren onnodig lang werkloos doordat ze een verkeerde studiekeuze hebben gemaakt, helemaal niet hebben kunnen studeren of niet over de juiste werknemersvaardigheden beschikken.
Wij werken met veel jongeren die wonen in rurale gebieden. Ze komen uit families die al generatieslang in de landbouw werken, maar door klimaatverandering levert dit steeds minder op. De scholen zijn er gebrekkig of helemaal niet aanwezig. Naar de stad verhuizen heeft voor hen ook weinig zin, want ze hebben niet de kennis of de vaardigheden om daar wel een baan te vinden. Voor deze jongeren leveren we trainingen op maat. Zo leren we jongeren in Bangladesh om beter om te gaan met klimaatverandering, door ze te introduceren aan nieuwe landbouwtechnieken. En we geven hen vaardigheidstrainingen die aansluiten bij de vraag op de arbeidsmarkt. In Somalië, Egypte en Nigeria geven we daarom digitale trainingen en ontwikkelen we ondernemerschap.
Heb jij vroeger wel eens opgepast? Je loon verschilde vast wel eens afhankelijk van bij wie je oppaste en hoeveel contant geld iemand in zijn portemonnee had. En of je nou vier uur had opgepast, of zes uur, het totaalbedrag was vaak hetzelfde. In de landen waar wij werken, ontdekten we dat de meeste jongeren werken in deze 'informele sector'. Schoonmaakwerk, oppaswerk en ander huishoudelijk werkt draagt bij aan ruim 70% van de werkgelegenheid.
Maar zoals je zelf ongetwijfeld ook ontdekte: de regels in deze sector zijn vaag. Het gevolg? Veel jongeren werken lange dagen, voor weinig geld. Vaak zijn ze zich niet eens bewust van het onrecht, en al helemaal niet hoe ze dit dan moeten aanvechten. Door hen te onderwijzen over hun rechten, brengen we hier verandering in. Aan de aanbod kant zorgen wij ervoor dat er meer werkgelegenheid voor jongeren is bij lokale bedrijven.
Alleen iemand wijzen op hun rechten is uiteraard niet genoeg. In je eentje klagen over een loon dat je krijgt, brengt je niet heel ver. We proberen daarom via hubs jongeren bij elkaar te brengen. Zo kunnen ze ervaringen uitwisselen, elkaar tips geven over het vinden van werk, hulp vinden en elkaar helpen met het opzetten van een onderneming, en met elkaar in actie komen in geval van onrecht.
Deze hubs zetten we samen op met de lokale gemeenschappen. Zo zijn er al 730.000 jonge vrouwen lid van Saving for Change-groepen in Mali, Senegal, El Salvador, Guatemala, Cambodja en Timor-Leste. Vrouwen krijgen via deze groepen toegang tot basale financiële diensten en geven elkaar trainingen op het gebied van landbouw, bedrijfsleven en gezondheid. Samen komen ze ook op voor vrouwenrechten en staan daarin samen vele malen sterker.
Rolmodellen zijn belangrijk: ze verhogen het zelfvertrouwen, motiveren en inspireren. Veel jongeren die langdurig werkloos zijn, komen uit kansarme situaties en gezinnen. Dit geldt niet alleen in de landen waar wij werken; ook in Nederland is dit een belangrijke factor voor langdurige werkloosheid.
Vaak hebben ze in hun thuissituatie niet de juiste rolmodellen. Doordat de ouders zelf ook niet gestudeerd hebben, of ook werkloos thuiszitten. Door ze te koppelen aan rolmodellen die in een soortgelijke situatie en leefomgeving zijn opgegroeid, ontdekken ze hun mogelijkheden. Ze bouwen hun netwerk verder uit door in contact met hen te komen én ze kunnen van hen leren via trainingen en workshops.
In Nederland is nog niet lang geleden discussie geweest over het minimum jeugdloon. Na grote actie van het FNV en verschillende jeugdorganisaties, besloot de overheid te luisteren. Het minimum jeugdloon werd afgeschaft, waardoor veel bedrijven meer geneigd werden om jongeren in dienst te nemen.
Dat is fantastisch nieuws voor veel jongeren die zichzelf moeten onderhouden van hun loon. Het geeft ook gelijk de kracht aan van het betrekken van overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven. In Egypte, Jordanië, Marokko en Tunesië werken we dus ook samen met de private sector om meer en betere banen voor jongeren te realiseren. Met de overheid zitten we om de tafel om betere wet- en regelgeving rondom ondernemerschap en bedrijven door te voeren.
Wij geloven in de kracht en het potentieel van jongeren. Toch kunnen in veel ontwikkelingslanden jongeren zich niet optimaal ontwikkelen: er is een gebrek aan goed onderwijs en de werkeloosheid onder jongeren is hoog. Samen met partnerorganisaties en jongeren zelf creëren we kansen en werken we aan een duurzame toekomst.
