Eerlijke investeringen in ontwikkelingssamenwerking

Economisch sterke landen hebben onderling afgesproken dat ze elk jaar 0,7% van hun Bruto Nationaal Inkomen (BNI) besteden aan ontwikkelingssamenwerking. Dat betekent dat ze jaarlijks geld reserveren om de armste landen van de wereld een steun in de rug te geven. Vaak wordt deze pot geld ODA genoemd: Official Development Assistance.

ODA is een belangrijk onderdeel van het buitenlands beleid van Nederland. Het draagt bij aan behalen van wereldwijde doelstellingen zoals de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's) van de Verenigde Naties. De Nederlandse ODA streeft naar armoedebestrijding, het verbeteren van de kwaliteit van leven, en het bevorderen van duurzame ontwikkeling in opkomende economieën. Het richt zich op thema's zoals gezondheidszorg, onderwijs, gendergelijkheid, milieu, en duurzame economische groei. 

Ook Nederlandse burgers vinden ontwikkelingssamenwerking belangrijk. In 2022 waren er ruim 4 miljoen donateurs verbonden aan ontwikkelingsorganisaties, blijkt uit cijfers van het CBF, de toezichthouder op goede doelen. En dat vertrouwen is niet voor niets. Organisaties in ontwikkelingssamenwerking besteden gemiddeld 90,4% van hun middelen direct aan hun doelen.

Wij vinden dat ontwikkelingshulp eindig is. We helpen met het bouwen van een sterk sociaal contract zodat landen uiteindelijk zelfredzaam worden, een goed bestuur hebben, zelf belasting kunnen heffen en eigen inkomsten genereren.

Maar voor de 46 armste landen wereldwijd is het nog lang niet zover; voor deze landen is ontwikkelingshulp van enorm belang om armoede en ongelijkheid aan te pakken. In deze landen is de laatste jaren weinig voortgang geboekt. Mensen daar hebben vaak te maken met extreme armoede, een onzekere voedselvoorziening, klimaatverandering en een zwak bestuur.

Mede dankzij ontwikkelingssamenwerking kunnen deze landen hun burgers voorzien in de basisbehoeftes zoals voedsel, water, gezondheidszorg en onderwijs. Daarom moet Nederland investeren in een langetermijnaanpak van ontwikkelingsprogramma’s, zodat we de structurele oorzaken van extreme armoede en ongelijkheid kunnen wegnemen.

Dat zou inderdaad heel mooi zijn. Maar de afspraak beperkt zich tot een inspanningsverplichting. Niet alle landen houden zich aan de afgesproken 0,7%. Nederland ook niet meer sinds 2012. Een paar feiten:

• De Nederlandse bijdrage aan ontwikkelingssamenwerking was 0,8% van het BNI in 2010. In 2024 is dit 0,63%.
• In 2024 wordt 1,3 miljard euro van dit budget besteed aan de eerstejaarsopvang van gevluchte mensen in Nederland. Dit is dus ontwikkelingsbudget dat ons land helemaal niet verlaat.
• Vanaf 2027 wordt er 2,4 miljard euro per jaar op ontwikkelingssamenwerking bezuinigd. Door deze bezuinigingen draagt Nederland vanaf 2027 circa 0,46% bij. Ver onder de afspraak van 0,7%.

Het Nederlands publiek vindt dat er minimaal 1,1% van het BNI besteed moet worden aan ontwikkelingssamenwerking, blijkt uit onderzoek van Motivaction. Het kabinet wil nu zelfs ónder de afgesproken grens van 0,7% gaan zitten.