7 veelgestelde vragen over ons nieuwe kort geding tegen de staat

Gaza rechtszaak
Foto: ANP

Op 12 februari 2024 besloot het gerechtshof in Den Haag dat Nederland de doorvoer en export van F-35-onderdelen naar Israël moet stoppen. Dat gebeurde naar aanleiding van een hoger beroep dat wij samen met PAX en The Rights Forum aanspanden. Helaas lijkt de Nederlandse staat dit niet te doen. Daarom zijn wij opnieuw een kort geding gestart.

Hier vind je de 7 meest gestelde vragen over dit nieuwe kort geding, dat op 28 juni 2024 wordt behandeld. 

1. Waarom zijn jullie opnieuw een kort geding gestart?   

In februari oordeelde het gerechtshof in Den Haag dat Nederland moet stoppen met het leveren van onderdelen voor F-35-gevechtsvliegtuigen aan Israël voor gebruik in Gaza. Helaas wijst alles erop dat die onderdelen vanuit Nederland wel via andere wegen in Israël terechtkomen. Hiermee houdt de Nederlandse staat zich niet aan de uitspraak van het hof in Den Haag. Wij vinden het onacceptabel dat de Nederlandse staat rechtelijke uitspraken niet naleeft en onderdelen blijft leveren die bijdragen aan schendingen van het humanitair oorlogsrecht in Gaza.  

2. Via welke wegen belanden Nederlandse F-35-onderdelen dan in Israël?    

Nederland levert inderdaad niet meer direct vanuit European Regional Warehouse in Woensdrecht, of elders in Nederland, F-35-onderdelen aan Israël. Maar de uitspraak van het hof is heel duidelijk: Nederlandse onderdelen mogen ook niet via andere landen, zoals de Verenigde Staten, in Israël belanden. Helaas legt de staat de export van Nederlandse onderdelen naar bijvoorbeeld de Verenigde Staten geen strobreed in de weg, terwijl de regering garanties moet afdwingen dat die onderdelen niet in Israël terechtkomen.

3. Hebben jullie bewijs dat aan Israël wordt geleverd?

We weten dat in alle F-35-toestellen Nederlandse onderdelen zitten, dus ook in de Israëlische – dat wordt ook door niemand betwist. En de Verenigde Staten levert ook onderdelen aan Israël, waar onderdelen uit Nederland tussen kunnen zitten. 

4. Heeft het eigenlijk wel zin om weer een rechtszaak te starten als de staat zich toch niet aan de uitspraak houdt?

Het oordeel in februari van het Gerechtshof in Den Haag was duidelijk: Nederland moest binnen 7 dagen stoppen met het leveren van onderdelen voor de F-35 aan Israël. Deze uitspraak is een belangrijke stap om de Nederlandse regering te dwingen om zich te houden aan het internationaal recht, waar Nederland zich in het verleden sterk voor heeft gemaakt. Daarnaast had de uitspraak ook internationale consequenties: sindsdien zijn in meerdere landen soortgelijke rechtszaken gestart. Met dit nieuwe kort geding willen we de Nederlandse staat opnieuw dwingen om de rechtsstaat en het internationaal recht te respecteren.  

5. Vinden jullie niet dat Israël zich bijvoorbeeld tegen Iran moet kunnen verdedigen met de F-35?  

Uiteraard heeft Israël heeft het recht zich – in overeenstemming met het internationaal humanitair recht – te verdedigen tegen aanvallen van omringende landen zoals Iran. In de uitspraak geeft de rechter de Nederlandse staat de mogelijkheid om het afgeven van vergunningen voor onderdelen voor de F-35 te heroverwegen, maar dan moet Israël wel duidelijk maken dat het de F-35 niet zal inzetten in Gaza te verdedigen tegen aanvallen van omringende landen zoals Iran. In de uitspraak geeft de rechter de Nederlandse staat de mogelijkheid om het afgeven van vergunningen voor onderdelen voor de F-35 te heroverwegen, maar dan moet Israël wel duidelijk maken dat het de F-35 niet zal inzetten in Gaza. 

6. En hoe zit het met de cassatie van de staat tegen de eerdere uitspraak?

Kort na de uitspraak van het gerechtshof besloot de Nederlandse regering in cassatie te gaan. In een cassatie beoordeelt de Hoge Raad, de hoogste rechter, of een lagere rechter (een rechtbank of gerechtshof) de wet juist heeft toegepast en of de procedureregels goed zijn gevolgd. Inhoudelijk wordt de zaak niet opnieuw beoordeeld en moet Nederland stoppen met het leveren van onderdelen voor de F-35 aan Israël. De cassatie vindt plaats in september 2024 en we zijn druk bezig ons daarop voor te bereiden. 

7. Hoe financieren jullie dit kort geding?   

Om dit kort geding te financieren zijn we opnieuw met PAX en The Rights Forum een crowdfunding gestart. We gebruiken ook voor deze rechtszaak dus geen overheidssubsidies. We zijn iedereen die deze rechtszaak mogelijk maakt enorm dankbaar.

Doneer nu

Cookies

Logo Oxfam Novib

Fijn dat je onze site bezoekt

Cookies helpen ons om jou te laten zien wat je interessant en belangrijk vindt op onze eigen website, andere websites en sociale media. Vind je dat goed?

Logo Oxfam Novib

Cookies zelf instellen

Analytische en functionele cookies zijn nodig om te zorgen dat onze website goed werkt. Marketing en sociale media cookies zorgen dat je relevante advertenties ziet op andere websites. Welke cookies wil je accepteren?

Ik accepteer alle cookies
Ik wil geen marketing en social media cookies