Home BlogDilemma's en oplossingen Waarom veel verschillende aardappelen de wereld gaan redden

Reddingsplan voor de aardappel (en de boeren die ze verbouwen)

Er zijn heel veel verschillende aardappelen. En dat moet ook vooral zo blijven als we de wereld willen blijven voeden.
Er zijn heel veel verschillende aardappelen. En dat moet ook vooral zo blijven als we de wereld willen blijven voeden.

Eetbare gewassen sterven massaal uit. De afgelopen 100 jaar is meer dan 75% van de verschillende soorten verdwenen. Wat is daar aan te doen? Onze collega Hedwig reist naar Peru waar boeren er wél in slagen honderden soorten aardappelen te behouden.

Diversiteit is van het grootste belang om te overleven. Een voorbeeld. Noah (van de ark) koos ooit een riskante strategie om te overleven. Van elke diersoort nam hij één mannetje en vrouwtje mee. Met zo’n beperkte genenpoel was de kans echter groot dat binnen een paar generaties al die soorten alsnog uit zouden sterven. De onvermijdelijke inteelt leidt tot te veel genetische defecten.

Diversiteit voor veerkracht

Voor gewassen geldt hetzelfde. Biodiversiteit is voor planten van cruciaal belang om aanvallen van ziekten en plagen te weerstaan. Om het risico op een mislukte oogst te beperken, is het verstandig om meerdere soorten en rassen te verbouwen.

Boeren zijn traditioneel de helden die biodiversiteit behouden. Zij selecteren de gewassen die het goed doen onder hun lokale omstandigheden; of kruisen deze, om meer van de gewenste eigenschappen te krijgen. Boeren staan echter onder steeds grotere druk. Wetten, regels en subsidies maken dat boeren met steeds minder soorten werken. Daardoor sterven steeds meer soorten uit. 

Kan er een dag aanbreken dat er geen aardappelen meer in het schap liggen? Omdat een ziekte oogsten massaal heeft verwoest?

Alarmbellen

Inmiddels gaan op allerlei plekken in de wereld de alarmbellen af. Overheden benadrukken steeds meer het belang en de noodzaak van het behouden van biodiversiteit. Dit streven is ook opgenomen als onderdeel van de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Stap één is deze erkenning, maar tweede belangrijke stap is de daadwerkelijke implementatie van dit besef.

Precies om die reden werken we samen met het Global Diversity Crop Trust. Een snelgroeiende organisatie met ambassadeurs als prins Charles van Wales en Kees Kruythoff, directeur van Unilever Amerika. De organisatie heeft als doel het behouden van biodiversiteit. De Crop Trust is verantwoordelijk voor de financiering van internationale genenbanken, waaronder de ‘Svalbard Seed Vault’, de illustere zadenkluis in het hoge noorden van Noorwegen. Daar liggen – diep onder de sneeuw, bijna 900.000 verschillende soorten zaden opgeslagen.

Een reddingsplan dus voor bijvoorbeeld de aardappel. Maar het is natuurlijk slimmer om te voorkomen dat we de zadenkluis ooit nodig hebben.

Zadenbanken

Een van de grote doelstellingen van de Crop Trust is het toegankelijk maken van al het (plantaardig) genenmateriaal dat in de genen- en zadenbanken ligt opgeslagen. Want juist door het gebruik van het materiaal beschermen we de diversiteit. Van essentieel belang daarbij zijn de kleinschalige boeren – samen goed voor ruim 80% van de voedselproductie in ontwikkelingsladen.

Sterke zaden
Sterke zaden in Zimbabwe. Foto: Sacha de Boer/Oxfam Novib

We werken samen met boeren over de hele wereld. Bijvoorbeeld in de boerenveldscholen van het 'Diversiteit zaaien = Zekerheid oogsten'-programma. Dit programma versterkt de positie van boeren als managers van biodiversiteit. In de boerenveldscholen kiezen en ontwikkelen de boeren gewassen en rassen die goed presteren onder hun lokale omstandigheden. Daarnaast bouwt het programma zadenbanken, waar boeren zaden van hun gewassen veilig kunnen bewaren en ruilen.

Door de samenwerking tussen Crop Trust en Oxfam Novib krijgen boeren toegang tot meer soorten gewassen die voor hen interessant zijn. Tegelijkertijd vervullen zij hiermee ook hun traditionele rol van beschermers van diversiteit.

Volgende week ga ik langs bij boerinnen en boeren die hoog in de Andes ruim 900 soorten aardappels verbouwen. Zij bewaken daarmee een essentiële genenpoel voor de rest van de wereld. Ik ben benieuwd hoe zij daar tegenaan kijken en wat de diversiteit betekent in hun dagelijks leven.

Hedwig de Coo

Over de auteur

Hedwig de Coo is communicatiemedewerker voor het programma Diversiteit zaaien = Zekerheid oogsten. 

Ja, ik wil per e-mail informatie ontvangen over activiteiten, producten en manieren om Oxfam Novib te steunen.
privacy

Cookies

Logo Oxfam Novib

Fijn dat je onze site bezoekt

Cookies helpen ons om jou te laten zien wat je interessant en belangrijk vindt op onze eigen website, andere websites en sociale media. Vind je dat goed?

Logo Oxfam Novib

Cookies zelf instellen

Analytische en functionele cookies zijn nodig om te zorgen dat onze website goed werkt. Marketing en sociale media cookies zorgen dat je relevante advertenties ziet op andere websites. Welke cookies wil je accepteren?

Ik accepteer alle cookies
Ik wil geen marketing en social media cookies