Naar hoofdinhoud

Uitspraak Gaza-rechtszaak tegen de staat vrijdag 15 december

Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum eisten vorige week maandag in een kort geding tegen de Nederlandse staat de onmiddellijke stopzetting van de levering van onderdelen voor Israëlische F35-gevechtsvliegtuigen. De organisaties stellen dat met het toestaan van deze wapenexport, Nederland zich medeplichtig maakt aan mogelijke schendingen van het oorlogsrecht in Gaza. Meerdere andere NGO’s steunen het initiatief en meer dan 1000 individuele Nederlanders toonden hun steun door een financiële bijdrage te leveren voor het kort geding. De rechtbank in Den Haag maakt komende vrijdag, 15 december, vanaf 10.30 het vonnis schriftelijk bekend.

13 december 2023
Dozens killed in israeli air attack on jabalia refugee camp in gaza 31 oct 2023

Het nieuws over de levering van onderdelen van F35-gevechtsvliegtuigen, ondanks waarschuwingen van ambtenaren voor “ernstige schendingen”, kwam aan het licht door een aantal publicaties van NRC. Inmiddels heeft het kabinet de leveringen bevestigd en aangegeven deze door te willen zetten.

Tijdens het kort geding op 4 december jl. kregen beide partijen de gelegenheid om hun zaak te bepleiten. Advocaat Liesbeth Zegveld wees de rechter op de verantwoordelijkheid van de Nederlandse staat om, onder zowel nationaal beleid als internationale afspraken en verdragen, wapenexport te toetsen wanneer er een risico op schendingen van internationaal recht bestaat. Zeker gezien de exceptionele geweldsescalatie in Gaza waarbij inmiddels meer dan 18.000 doden zijn gevallen, merendeels vrouwen en kinderen, is een dergelijk risico evident en toetsing noodzakelijk.

De landsadvocaat probeerde op zijn beurt vooral de rol van Nederland zo klein mogelijk te maken en te zoeken naar excuses om de reguliere toetsing van export te omzeilen. Oxfam Novib directeur Michiel Servaes wees er tijdens de zitting echter op dat het om een zeer principiele zaak gaat. “Het gaat vandaag over de levering van onderdelen uit Nederland voor gevechtsvliegtuigen die in Gaza worden ingezet. Dat kan je klein proberen te maken – schroefjes, boutjes, eigenlijk Amerikaans – maar het gaat uiteindelijk wel om een schakel die het mogelijk maakt om échte bommen op échte huizen van échte families te gooien. Bommen op duizenden vrouwen, mannen en kinderen.”

 

Noot voor de redactie:

Voor meer informatie: Jules van Os, persvoorlichter Oxfam Novib, 0651573683.

Het kabinet heeft in antwoorden op Kamervragen en in het Kamerdebat over de situatie in Gaza op 23 november jl. aangegeven dat ze nader onderzoek zal doen naar “de mogelijkheid en wenselijkheid om in te grijpen in de doorlevering van goederen (...) vanuit het European Regional Warehouse naar Israël.” Zie:

Sinds de aankondiging van het kort geding tegen de staat hebben verschillende organisaties hun sympathie of steun uitgesproken voor het initiatief. Behalve Amnesty International Nederland steunen onder andere ActionAid, De Goede Zaak, Een Ander Joods Geluid, European Legal Support Center, Human Security Collective, Kairos Sabeel Nederland, Musicians Without Borders, Muslim Rights Watch Nederland, Plant een Olijfboom en Stichting Kifaia de gang naar de rechter om die te laten beoordelen of de Nederlandse staat inderdaad in strijd heeft gehandeld met geldende regels en verdragen. Tenslotte hebben ruim 1000 mensen binnen enkele dagen donaties gedaan om het kort geding financieel mogelijk te maken. De crowdfunding-actie ten behoeve van het proces staat nog open.

Gerelateerde berichten

Bekijk alles
Oxfam Inuru ID 398670 Nepal 2026 08 27

Natuurramp? Nee, deze ramp in Nepal komt door mensen

Het is een maand sinds de ramp in Nepal. De beelden van allesverslindende modderstromen zijn nog steeds pijnlijk om te zien. Niet alleen vanwege het grote aantal slachtoffers, maar ook om de ongemakkelijke waarheid. Want al die doden, gewonden en verwoestingen zijn geen gevolg van een tragisch ongeluk van moeder natuur: deze ramp is het gevolg van de klimaatcrisis. Tijd om in de spiegel te kijken én in actie te komen.

Klimaatrechtvaardigheid16 september 2026

Aanpak ongelijkheid en klimaat schiet ernstig tekort, voorzichtig herstel ontwikkelingshulp

Uit de Miljoenennota blijkt vandaag dat het kabinet er opnieuw niet in slaagt om de meest vermogende Nederlanders zwaarder te belasten. Zo groeit de ongelijkheid in onze samenleving. Onder zware druk van regeringspartij VVD en de keiharde lobby van de superrijken durft het kabinet niet om de grote vermogens aan te pakken. Ook staan er in de Miljoenennota te weinig nieuwe en effectieve klimaatmaatregelen om de Nederlandse klimaatdoelen te halen en onze afhankelijkheid van fossiele energie te verminderen. Het kabinet-Jetten besluit wel om onder druk van politieke oppositie en maatschappelijke organisaties jaarlijks minstens 367 miljoen euro extra te investeren in ontwikkelingssamenwerking (OS). Desondanks blijft het overgrote deel van de miljardenbezuinigingen van de vorige regering op ontwikkelingssamenwerking staan.

15 september 2026

Oxfam Novib persreactie op Klimaat- en Energieverkenning 2026 van het PBL

Na een snoeihete zomer die ons keihard op het feit drukt dat de klimaatcrisis voortjakkert, laat het kabinet Jetten willens en wetens de klimaatdoelen volledig lopen. De politieke impasses van de afgelopen kabinetten, ook van dit kabinet, hebben het tempo uit de energietransitie gehaald, waardoor het huidige klimaatdoel voor 2030 totaal uit het zicht is verdwenen. Bovendien heeft Nederland volgens het Planbureau voor de Leefomgeving een grote kloof te overbruggen om het Europese klimaatdoel van 90% emissiereductie in 2040 te halen.

Klimaatrechtvaardigheid15 september 2026

Overstromingen Nepal wake-up call voor klimaatactie na meer dan 1000 doden

De plotselinge hevige overstromingen in Nepal en Tibet zijn een grimmige waarschuwing voor mensen die nu al getroffen worden klimaatverandering terwijl de wereld verder opwarmt. Het toont aan waarom regeringen en donoren nu moeten investeren in serieus en effectief klimaatbeleid, klimaatbestendigheid, aanpassing en paraatheid bij rampen, in plaats van te wachten tot de volgende klimaatramp toeslaat, zo waarschuwt Oxfam Novib. Een week na de overstromingen proberen reddingswerkers nog steeds om mensen te bereiken die zijn afgesneden door vernielde wegen, bruggen en aardverschuivingen. Oxfam Novib en lokale partners bieden levensreddende hulp maar de omvang van de ramp maakt de toegang tot sommige van de zwaarst getroffen gebieden, met name Rasuwa, steeds moeilijker.

Levensreddende noodhulp03 september 2026

Winst olie- en gasbedrijven $17 miljoen per uur in zomer van bosbranden en hittesterfte

Vandaag publiceert Oxfam een aanvullende analyse van de verwachte winstcijfers van de zes grootste olie- en gasbedrijven ter wereld: Chevron, Shell, BP, ENI, Exxon en TotalEnergies. De fossielreuzen zullen naar verwachting hun nettowinst in het tweede kwartaal van dit jaar bijna verdubbelen, van 23 miljard dollar in het vorige kwartaal naar 45 miljard dollar. Waar in een eerdere analyse van Oxfam Novib uit april de verwachte jaarwinst van de bedrijven lag op 93 miljard dollar, ligt dit bedrag in deze nieuwe analyse op 147 miljard dollar. Dit komt neer op bijna 17 miljoen dollar per uur, of ongeveer 4.660 dollar per seconde.

Samen strijden voor een eerlijk klimaatbeleid28 juli 2026

Rijke landen overdrijven "werkelijke waarde" klimaatfinanciering met circa $ 100 miljard

Uit de nieuwe analyse van Oxfam Novib blijkt dat rijke landen opnieuw de "werkelijke waarde" van de klimaatfinanciering, die zij beschikbaar stellen voor lage- en middeninkomenslanden, hebben overdreven; in 2024 werd het bedrag met ongeveer $ 100 miljard dollar overschat, daarmee was het gerapporteerde bedrag voor klimaatfinanciering drie keer zo hoog dan het daadwerkelijke werkelijke bedrag. Deze nieuwe analyse van Oxfam Novib is vandaag gepubliceerd.

Samen strijden voor een eerlijk klimaatbeleid09 juli 2026
Pride-demonstranten met een spandoek met daarop de tekst "samen strijden wij voor gelijkheid'

‘Pride, dat is toch niet meer nodig?’ - deze en nog 5 mythes ontkracht

Pride, dat is toch vooral een feestje? We zijn hier allemaal gelijk, waarom moeten we de straat nog op? Ja, Nederland staat wereldwijd bekend als een van de voorlopers wat betreft LHBTQIA+-rechten. Daarom kan het soms voelen alsof de strijd voor gelijke rechten niet meer nodig is. Maar de werkelijkheid ligt toch nét wat anders. We leggen aan de hand van een aantal mythes uit hoe dat zit en waarom wij ons inzetten voor de LHBTQIA+-gemeenschap.

09 juli 2026