Nieuw rapport: Als verdwijnt wat ons beschermt

Samen met verschillende organisaties uit de brede alliantie Bescherm wat ons beschermt laten wij aan de hand van tien concrete voorbeelden zien hoe onze bescherming op verschillende terreinen onder druk komt te staan. De gevolgen raken onder meer onze gezondheid, werknemersrechten, natuur, klimaat, waterkwaliteit, digitale privacy en voedselveiligheid. 

Neem de Europese pesticidenwetgeving. De Europese Commissie stelt voor om de periodieke herbeoordelingen van pesticiden te schrappen. Daarmee worden de meeste pesticiden in feite onbeperkt toegelaten op de markt. Dit vergroot het risico dat wij en onze leefomgeving worden blootgesteld aan stoffen die biodiversiteitsverlies en gezondheidsschade veroorzaken, zoals kanker en parkinson. Sinds 2011 heeft de periodieke herbeoordeling namelijk bij meer dan 30 stoffen vastgesteld dat ze veel schadelijker zijn dan bij toelating gedacht. Stoffen die nu nog worden verboden vanwege hoge milieu- en gezondheidsrisico’s, ontspringen straks misschien de dans. 

Het rapport uit daarnaast zorgen over de manier waarop ingrijpende wijzigingen in Europese wetgeving tot stand komen. Volgens de organisaties is er onvoldoende tijd voor onderzoek naar de gevolgen en maatschappelijke inspraak.

Kijk naar de Europese anti-wegkijkwet, in Brussel bekend als de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD). Deze wet moest voorkomen dat bedrijven wegkijken van uitbuiting en milieuvervuiling in hun bedrijfsketens. Nog voordat de wet van kracht kwam, nota bene aangenomen onder Von der Leyen zelf, begon de Commissie er al aan te sleutelen. 

De afgezwakte EU anti-wegkijkwet geldt straks alleen nog voor mega-multinationals met meer dan 5.000 werknemers en €1,5 miljard omzet. Tegelijkertijd zijn belangrijke verplichtingen geschrapt of afgezwakt. Bovendien schrapte de Commissie juist de regels voor burgerlijke aansprakelijkheid. Slachtoffers kunnen daardoor niet langer overal in Europa op dezelfde regels terugvallen, maar zijn afhankelijk van de nationale aansprakelijkheidsregels.  

Met het rapport roepen de organisaties het Nederlandse kabinet en politici op om zich in Europa in te zetten voor het behoud van bescherming van gezondheid, veiligheid, werknemers, natuur, milieu en klimaat.

De brede alliantie bestaat uit onder meer FNV, Parkinson Vereniging, Groene Zorg Alliantie, Natuurmonumenten, Wereld Natuur Fonds en Oxfam Novib.