Met veel belangstelling keken we bij Oxfam Novib uit naar het regeerakkoord. De vier partijen hadden ieder heel andere ideeën over ontwikkelingssamenwerking. Welke gevolgen dit precies zou hebben voor ontwikkelingssamenwerking en met name het budget, klimaatverandering, belastingontwijking en migratie was niet te voorspellen.
Afgelopen dinsdag werden de plannen na meer dan 200 dagen wachten eindelijk gepresenteerd. Ons oordeel: de kabinetsplannen voor ontwikkelingssamenwerking in het regeerakkoord zijn halfslachtig.
Het kabinet wil wel extreme armoede en klimaatverandering aanpakken, maar de geboden oplossingen laten te wensen over. Neem bijvoorbeeld het budget voor ontwikkelingssamenwerking. Die is inderdaad hoger dan het voorgestelde budget op Prinsjesdag. Dit schept een hoopvol beeld.
In 2021 zullen we volgens de nieuwe plannen 0,55% van ons Bruto Nationaal Inkomen uitgeven aan ontwikkelingssamenwerking. Op Prinsjesdag was dit nog een schamele 0,49%. Maar ook met deze verhoging zakt het budget de komende jaren ver onder de internationale norm van 0,7%. Daarnaast zijn er jammer genoeg kanttekeningen te plaatsen bij hoe het budget wordt besteed. Zo blijft de komende jaren veel van het geld in eigen land (onder andere door financiering van bedrijven en eerstejaars asielsopvang). Dat zien we ook terug als we kijken naar belangrijke thema’s als klimaatverandering, migratie en belastingontwijking.
Tijdens de klimaattop in Parijs werd afgesproken arme landen financieel te steunen in hun strijd tegen klimaatverandering. Dit heet klimaatfinanciering. Hier wordt onvoldoende geld voor beschikbaar gesteld. Met de huidige middelen kunnen we het akkoord van Parijs niet uitvoeren. Nu wordt klimaatfinanciering vooral uit het budget voor ontwikkelingssamenwerking betaald, de kans is dat dit zo blijft. Maar daarvoor is het budget niet hoog genoeg. De regering belooft ook een ‘nationaal klimaatfonds’ te starten, maar hoe deze wordt gefinancierd is onduidelijk.
De winnaars van het regeerakkoord zijn de grote bedrijven. Winstbelasting is verlaagd, dividendbelasting geschrapt en steun in publieke transparantie is opgezegd. Hoewel het regeerakkoord ook enkele maatregelen bevat om belastingontwijking terug te dringen, is er veel meer mogelijk en meer nodig. Hierdoor lopen ook in de toekomst arme landen dringend benodigde inkomsten mis. Dat komt niet overeen met met het doel van ontwikkelingssamenwerking; namelijk zorgen dat landen op termijn op eigen been kunnen staan.
Helaas bouwt het nieuwe kabinet luchtkastelen als het om asiel en migratie gaat. Nieuwe migratieafspraken met derde landen worden gepresenteerd als de oplossing om vluchtelingen vooral ‘in de regio’ te houden. Asielprocedures worden uitbesteed aan landen waar geen asielprocedure aanwezig is of nog in de kinderschoenen staat. Wij vrezen daarom dat mensen die recht hebben op bescherming geen eerlijke asielprocedure zullen krijgen. Bovendien zijn deze derde landen vaak arm en is er sprake van mensenrechtenschendingen.
Dat is opvallend. Voorgaand aan de verkiezingen hebben we de verkiezingsbeloftes omtrent migratie van iedere partij doorgenomen. D66 en de CU scoorden beiden heel hoog op het gebied van migratie: respectievelijk stonden ze op de 1e en de 2e plek. Het lijkt er nu op dat deze beloften van D66 en ChristenUnie alleen geldig zijn vóór de verkiezingen.
Voor de verkiezingen kwamen we met adviezen hoe de onderhandelaars de grote problemen van onze tijd konden oplossen.
Ontwikkelingssamenwerking levert. Het is goed dat het nieuwe kabinet blijft inzetten op ontwikkelingssamenwerking. Hard nodig dat er eerste stappen zijn genomen om eerdere bezuinigingen terug te draaien. De focus ligt voor de vier partijen – terecht – op meerwaarde en impact. Maar er moet meer gebeuren. Want met de huidige plannen voor ontwikkelingssamenwerking, zal de impact beperkt blijven.
Analyse Oxfam Novib van Beleidsbrief Buitenlandse Zaken 2026
Op 24 april hebben de ministers Berendsen (BZ) en Sjoerdsma (BHO) hun ‘Beleidsbrief Buitenlandse Zaken’ gepubliceerd. Hierin beschrijven de ministers hoe zij zich met een ‘op waarden gebaseerd en realistisch buitenlandbeleid de komende jaren willen inzetten voor de belangen van het Koninkrijk in de wereld’.
Minimaal herstel ontwikkelingssamenwerking, geen concrete stappen Israël/Palestina
De inzet van de coalitie op internationaal beleid stelt zeer teleur. Met een minimale toevoeging van het ontwikkelingsbudget, 257 miljoen euro, wordt slechts een fractie van de ingeboekte mega-bezuinigingen, 2,4 miljard euro, teruggedraaid. De drie partijen zeggen zich in te willen inzetten voor het internationaal recht, maar in het akkoord ontbreekt iedere ambitie om de Nederlandse medeplichtigheid aan de genocide in Gaza te beëindigen. Oxfam Novib roept coalitie- en oppositiepartijen in de Tweede Kamer op de bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking terug te draaien en het internationaal recht, overal en altijd consistent toe te passen.
Rompkabinet schoffeert parlement en meest kwetsbaren met extra korting ontwikkelingshulp
Het demissionaire rompkabinet negeert de nadrukkelijke eis van zowel de Tweede als Eerste Kamer om de koppeling tussen de economische groei en het budget voor ontwikkelingssamenwerking te herstellen. Hierdoor is, boven op de eerder aangekondigde miljardenbezuinigingen, nog eens ruim 300 miljoen euro in 2026 minder beschikbaar voor hulp aan de meest kwetsbaren – mensen die lijden onder oorlogen, armoede, ziektes of de gevolgen van klimaatverandering. Oxfam Novib roept beide Kamers op om de regering te dwingen de eis van de democratische meerderheid te accepteren en de extra bezuiniging zo snel mogelijk van tafel te halen.
Nieuwe coalitie biedt Tweede Kamer petitie aan: blijf investeren in ontwikkelingssamenwerking
Morgen, in aanloop naar Prinsjesdag, overhandigt een nieuwe, brede coalitie van organisaties de petitie: ‘Nederland is geen eiland: investeer in ontwikkelingssamenwerking’ aan de Tweede Kamer. De initiatiefnemers zijn FNV, KNVB, Raad van Kerken, Aidsfonds, Cordaid, brancheorganisatie Partos en Oxfam Novib.
Tijd om te dekoloniseren!
Kolonialisme alleen iets voor de geschiedenisboeken? Toch niet, want de gevolgen ervan zijn nog steeds merkbaar. In de klimaatcrisis, onze economie en óók in ons eigen werk. Tijd om te dekoloniseren dus!
Onmenselijke bezuinigingen op armoedebestrijding, noodhulp en vrouwenrechten
De regering gaat 2,4 miljard euro bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking om een nauw Nederlands eigenbelang te dienen en keert de wereld de rug toe. Solidariteit en barmhartigheid met de armste landen en kwetsbaren in de wereld is voor dit kabinet van ondergeschikt belang. Het kabinet bezuinigt enorm op klimaatfinanciering voor arme landen, terwijl het tegelijkertijd klimaatbeleid in Nederland verslechtert. Ook schrapt de minister het budget voor gendergelijkheid en onderwijs. Oxfam Novib roept de Tweede Kamer én Eerste Kamer op om dit wanbeleid te verwerpen.
4 mythes over ontwikkelingssamenwerking ontkracht
‘Geld naar ontwikkelingssamenwerking? Daar zitten Nederlanders helemaal niet op te wachten. Alles blijft toch maar plakken aan die strijkstok van hulporganisaties.’ Niet de letterlijke woorden van minister Klever van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, maar haar besluit om gigantisch te bezuinigen komt er wel op neer. We ontkrachten haar uitspraken en meer mythes rondom ons werk – om jou ervan te overtuigen: ontwikkelingssamenwerking werkt. Echt.
Ontwikkelingssamenwerking werkt... voor Nederland én miljoenen mensen wereldwijd
Minister Klever van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp wil flink snijden in het budget voor ontwikkelingssamenwerking. Een grote fout! De bezuinigingen doen de impact teniet waar jarenlang hard voor is gewerkt, van vrouwenrechten tot werkgelegenheid. Dit raakt miljoenen mensen wereldwijd. Maar ook voor Nederland zelf zijn de bezuinigingen géén goed idee.
Kabinetsplannen rampzalig voor kwetsbare landen wereldwijd en voor de strijd voor gelijkheid
Terwijl de wereld in brand staat en we elkaar keihard nodig hebben, kiest kabinet-Schoof ervoor om zich terug te trekken achter de dijken. Met de grootste bezuiniging op internationale samenwerking ooit, die niet alleen harteloos is tegenover de meest kwetsbare mensen wereldwijd, maar ook onze eigen toekomst in gevaar brengt. Daarom strijden wij door. En daarbij hebben we jou harder nodig dan ooit.
Munish Ramlal nieuwe voorzitter Raad van Toezicht Oxfam Novib
Op 25 maart 2024 heeft de Raad van Toezicht van Oxfam Novib officieel Munish Ramlal benoemd tot voorzitter. De Raad van Toezicht heeft er vertrouwen in dat Munish met zijn kennis en ervaring een sterke bijdrage zal leveren aan de doelen en strategische koers van Oxfam Novib en de Oxfam Confederatie. De Directie van Oxfam Novib, die ook vertegenwoordigd was in de selectiecommissie, ondersteunt de benoeming van harte en ziet ernaar uit om nauw samen te werken met Munish in zijn nieuwe rol als voorzitter van de Raad van Toezicht.
Oxfam Novib: VVD kiest voor miljardenbezuiniging op allerarmsten
De VVD bezuinigt 5,3 miljard euro op ontwikkelingssamenwerking. Vrijwel alle andere partijen zoals D66, CU, GroenLinks-PvdA waarvan het CPB zojuist de verkiezingsprogramma’s heeft doorgerekend, kiezen wel voor ontwikkelingssamenwerking en sommige investeren hier juist meer in. Hiermee blijven deze partijen wel in lijn, in tegenstelling tot de VVD, met staande afspraken hierop binnen de VN en de OESO, zo stelt Oxfam Novib.
Prinsjesdag: ondemocratische bezuinigingen en fossiele subsdidies
Dinsdag 19 september was het weer zover: Prinsjesdag. Dit jaar met een demissionair kabinet. Desondanks staat de kersverse Miljoenennota boordevol plannen. Oxfam Novib licht drie belangrijke punten uit.