De allerrijkste 0,1 % stoot meer CO2 uit dan armste 3,5 miljard mensen ter wereld samen
De allerrijkste 0,1% van de wereld, dat zijn 8 miljoen mensen, stoot meer CO2 uit dan bijna de helft van de wereldbevolking. Tegelijkertijd profiteren de superrijken van de klimaatrampen die ze zelf veroorzaken. Dit blijkt uit de nieuwste klimaat analyse van Oxfam Novib vandaag. Het rapport, dat verschijnt in aanloop naar de VN-klimaatconferentie in Turkije begin november, legt pijnlijk bloot hoe de superrijken de wereldwijde klimaatcrisis aanjagen door hun enorme CO2-uitstoot, immuun zijn voor de gevolgen en steeds meer profiteren van de klimaatverwoesting.
Iemand die tot de allerrijkste 0,1 procent behoort, draagt bijna 400 keer meer bij aan de huidige extreme hittegolven dan iemand uit de armste 50 procent van de wereld. Gezamenlijk neemt deze extreem kleine groep allerrijksten meer dan drie keer zoveel CO2-uitstoot voor zijn rekening, meer dan de gehele bevolking van Sub-Sahara-Afrika, dat zijn 1,3 miljard mensen samen. Dit blijkt uit het nieuwe Oxfam klimaatrapport Disaster Divide: How climate chaos deepens inequality and enriches the few.
Ook in Nederland behoort de allerrijkste 0,1%, ruim 17.000 personen, tot de grootste vervuilers: hun CO2-uitstoot is 18 keer zo groot als die van de armste 50% van de Nederlanders. Dat zijn 8,8 miljoen Nederlanders. Daardoor stoot iemand uit de groep allerrijksten in slechts twee jaar evenveel CO2 uit als iemand uit de armste helft van de bevolking in dertig jaar. In Nederland behoor je tot de allerrijksten als je gemiddeld jaarinkomen hebt van € 1,1 miljoen.
"De klimaatcrisis wordt vaak voorgesteld als iets waar we allemaal aan bijdragen, én waar we allemaal door worden geraakt. Dat is natuurlijk onzin. Het zijn degenen die het minst hebben bijgedragen aan de klimaatcrisis die de grootste risico’s lopen, zij verliezen nu al hun huis, hun oogst en – steeds vaker – hun leven. De superrijken hebben hier helemaal geen last van. Zij hebben het geld en de mogelijkheden om te verhuizen, als de nood aan de man is, naar een plek die wel veilig is. Voor de rest van ons bestaat die mogelijkheid helemaal niet”, aldus Oxfam Novib klimaatexpert en mede auteur van het rapport, Jacqueline Persson.
“De klimaatcrisis legt pijnlijk de gevolgen van deze extreme ongelijkheid bloot. De zwakste schouders dragen de zwaarste lasten door de toename van verwoestende overstromingen, extreme hitte, mislukte oogsten en honger. Tegen 2050 kunnen maar liefst 1 miljard mensen, ongeveer 10 procent van de wereldbevolking, ontheemd zijn geraakt door de klimaatcrisis. De meeste van hen wonen in landen die nu al het hardst door de klimaatcrisis getroffen worden," aldus Persson.
Uit het Oxfam-rapport blijkt ook dat klimaatrampen een steeds lucratiever bedrijfsmodel worden. De wereldwijde markt voor wederopbouw als gevolg van klimaatschade, waarin bijvoorbeeld verzekeraars en grote bouwbedrijven actief zijn, zal naar verwachting groeien van 70 miljard naar 92 miljard dollar per jaar in 2029.
In het Oxfam-rapport is gekeken naar bedrijven die profiteren van de klimaatcrisis. Het gaat om in totaal 217 bedrijven die ofwel verdienen aan het veroorzaken van de klimaatcrisis, of aan de klimaatschade die daar het gevolg van is. Grote internationale vermogensbeheerders zoals Black Rock en Vanguard hebben stevige financiële belangen in dit soort bedrijven. Uit de analyse van Oxfam blijkt dat de genoemde twee vermogensbeheerders in 92 procent van de 217 bedrijven investeren. Hun gezamenlijke investeringen in deze bedrijven bedragen meer dan 1 biljoen dollar.
"De superrijken en hun bedrijven steken de aarde in de fik en verdienen vervolgens dik aan de blusmiddelen," zo stelt Persson. "Laat de rijkste en de grootste vervuilers betalen voor de wereldwijde klimaatschade die zij dag na dag aanrichten."
Oxfam Novib roept de regeringen die in november bijeenkomen tijdens de VN-klimaattop in Turkije op om:
- Rijke vervuilers te laten betalen voor hun CO2-uitstoot, door onder meer permanente vermogens- en inkomstenbelastingen en een permanente belasting voor fossiele-brandstofbedrijven in te stellen.
- De klimaatfinanciering voor landen die het minst bijdragen aan de klimaatcrisis aanzienlijkte verhogen, waarbij de financiering uit subsidies moet bestaan in plaats van leningen, aangezien leningen de schuldenlast van lage-inkomenslanden nog verder vergroot.
- Het bedrag voor klimaatmaatregelen, zodat landen zich kunnen aanpassen aan klimaatverandering te verdrievoudigen voor 2035.
- Een einde te maken aan winstbejag bij klimaatrampen. Overheden moeten de macht van bedrijven inperken die actief zijn bij het verlenen van noodhulp en wederopbouw.