Ramsey Nasr: olijfzeep als symbool voor de Palestijnse cultuur

Mijn vader is geboren in Nablus, op de Westelijke Jordaanoever. Het is een prachtige historische stad, die ik een paar maal heb bezocht. Op zekere dag werd ik rondgeleid in een van de zeepfabrieken van Nablus. In een grote hal lagen duizenden witte blokjes opeengestapeld in cirkels. Laag op laag vormden ze metershoge witte zuilen van zeep, als schoorsteenpijpen of een of andere kunstinstallatie.

Maar dan wel een kunstinstallatie van duizend jaar oud, want zo lang bestaat deze traditie daar al, sinds de 10de eeuw. De zeepindustrie van Nablus is wereldberoemd. As-saboen an-Naboelsiwordt weleens gezien als de beste zeep ter wereld, gemaakt van olijfolie, water en loog. Dertig fabrieken kende de stad. Vandaag zijn er nog maar twee. Vele zijn verwoest door Israël, en de bezetting maakt de export vrijwel onmogelijk.

Ik stond daar, en de vloer vóór mij bestond uit zeep, betegeld met helderwitte blokjes. De Palestijn die me rondleidde was een sympathieke man met een enorme snor. Hij stond aan de overkant van de zeepvloer. ‘Come’, zei hij. Ik durfde niet, vond het lomp er zomaar overheen te lopen.

‘Don’t worry, Ramsey’, echode de hal, ‘It is soap – it will clean itself.’

Ik moest daar ongelooflijk om lachen, maar ik ben die zin nooit vergeten, en die dag evenmin. Het was zo mooi, zo rustgevend: die vloer, de schoorsteenpijpen, als een levende geschiedenis die zichzelf wel zou reinigen en verversen als je het de kans gaf.

Olijvenzeep werd voor mij een symbool van de Palestijnse cultuur.

Maar wat te doen met een leven dat telkens weer vervuild wordt, bezoedeld, verminkt, gebroken, aangerand?

Als zeep zichzelf reinigt, wat doet bezetting dan?

Lees dit artikel gratis verder via de website van de Volkskrant.