EU: kom in actie tegen Israëlische doodstrafwet

Op 30 maart stemde de Knesset, het Israëlische parlement, vóór dit controversiële wetsvoorstel, dat was ingediend door de partij van Ben-Gvir (minister van Nationale Veiligheid). Deze wet breidt de toepassing van de doodstraf uit in zowel militaire als civiele rechtbanken. Sinds 1962 is niemand meer ter dood veroordeeld in Israël – een straf die volgens de wet alleen gold voor genocide en spionage in oorlogstijd. Maar deze wetswijziging maakt het mogelijk om de doodstraf op te leggen op basis van etniciteit of nationaliteit. 

Op de Westelijke Jordaanoever – met uitzondering van Oost-Jeruzalem – wordt de doodstraf in de volgende gevallen de standaardstraf:

• Iemand heeft opzettelijk een moord gepleegd;
• Deze moord is volgens de Israëlische wet een terroristische daad.

Gevangenisstraf is alleen een optie onder ‘bijzondere omstandigheden’. Wat voor omstandigheden dat zijn staat niet in de wet en het is altijd levenslang. Vonnissen kunnen niet worden omgezet of herroepen en moeten binnen 90 dagen worden uitgevoerd. Ter dood veroordeelde personen krijgen de strop. Juridische bijstand of externe controle zijn er nauwelijks. Let wel: deze regels zijn niet van toepassing op Israëlische kolonisten, die óók op de Westelijke Jordaanoever wonen.

In Israël gelden volgens de nieuwe wet andere regels dan op de Westelijke Jordaanoever. Civiele rechtbanken kunnen daar de doodstraf of levenslange gevangenisstraffen opleggen voor moorden die gepleegd zijn met als doel ‘het bestaan van de staat Israël te ontkennen’. Dit maakt duidelijk dat de wet alleen bedoeld is voor Palestijnen, ook al staat dit nergens letterlijk beschreven. 

Helaas staat deze discriminerende wet niet op zichzelf. Elke dag sterven er mensen in Gaza en wordt er méér Palestijns land ingepikt op de Westelijke Jordaanoever. Al heel lang worden Palestijnen onderdrukt en benadeeld. Volgens het Internationaal Gerechtshof is Israëls beleid in strijd met het VN-verdrag dat rassenscheiding en apartheid verbiedt.

De Europese Unie (EU) moet zich sterk uitspreken tegen deze wet. Het standpunt van de EU is al heel lang dat de doodstraf onder álle omstandigheden wreed, onmenselijk en onverenigbaar is met de menselijke waardigheid. Los daarvan is deze Israëlische wet in strijd met internationale verdragen, zoals het Vierde Verdrag van Genève en de Haagse Conventie. Ter dood verdeelde personen hebben volgens deze verdragen recht op een eerlijk proces en discriminatie op basis van etniciteit is uit den boze. Dat doet deze nieuwe wet wél.

Daarom hebben we een oproep aan de EU ondertekend, samen met 29 andere humanitaire en mensenrechtenorganisaties die werken in Israël en Palestina. Lees hier de volledige (Engelse) oproep en alle ondertekenaars.