Waarom investeren in vrede loont – voor iedereen

De trend is pijnlijk duidelijk: alleen al in 2025 besteedden NAVO-landen minstens 46 miljard euro minder aan ontwikkelingssamenwerking dan het jaar ervoor. Geld dat keihard nodig is om armoede aan te pakken en conflicten te voorkomen, met name in het mondiale Zuiden. Zo zie je dat programma’s voor gezondheid, onderwijs en gelijke kansen onder druk komen te staan. Vooral initiatieven voor gendergelijkheid en vredesopbouw door vrouwen worden hard getroffen. Dat is zorgelijk, want juist deze programma’s dragen bij aan duurzame oplossingen. Ze helpen mensen om conflicten op te lossen, maken gemeenschappen weerbaarder en versterken de stem van vrouwen en jongeren in conflictpreventie. 

Minder geld naar ontwikkeling en conflictpreventie betekent, kortom, meer kans op instabiliteit, armoede en geweld. Op dit moment zijn er wereldwijd meer dan 100 conflicten – het hoogste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog.  

Bezuinigen gebeurt natuurlijk niet voor niets. Geld dat normaal naar ontwikkelingssamenwerking zou gaan, kan nu aan bijvoorbeeld defensie worden besteed. Maar in dit geval is goedkoop duurkoop. Onderzoek door het Institute for Economics and Peace laat zien dat elke euro die wordt geïnvesteerd in vredesopbouw tot wel 16 euro kan besparen aan conflict-gerelateerdenoodhulp. Juist investeren in vrede en ontwikkeling zorgt ervoor dat problemen minder snel uit de hand lopen. Toch gaat er wereldwijd maar een klein deel van het budget naar preventie. Sterker nog: er gaat 157 keer meer geld naar defensie dan naar conflictpreventie. Nederland heeft een bedrag van 26,8 miljard euro begroot voor defensie – ruim 7 keer zoveel als het budget voor ontwikkelingshulp. 

Weggegooid geld, dus. Want juist door te investeren in gelijke kansen, sterke gemeenschappen en lokale oplossingen, kunnen spanningen worden verminderd en conflicten worden voorkomen.  

Bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking worden vaak gepresenteerd als een keuze vóór Nederland, goed voor Nederlanders. Maar ook dat klopt niet. Onderzoek laat juist zien dat investeringen in ontwikkelingssamenwerking de Nederlandse economie helpen. Elke euro die Nederland op dit gebied investeert, levert ruim 2 euro aan extra export op. Daarnaast zorgt het voor bijna 11.000 banen in Nederland, bijvoorbeeld in de industrie en landbouwsector. Dat blijkt uit econometrisch onderzoek van de Universiteit van Göttingen over de periode 2000-2022, in opdracht van Oxfam Novib, Cordaid en ONE. 

Ontwikkelingssamenwerking is dus een echte win-win: het versterkt niet alleen kwetsbare landen wereldwijd, maar ook de Nederlandse economie. 

Door te bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking laten we mensen in nood in de steek. Tegelijk schaden we ook onszelf. Minder samenwerking betekent meer instabiliteit, meer conflict. Meer mensen in Sudan of Gaza die in gevaar zijn, die elke dag met een lege maag naar bed moeten. Samenwerking en investeren in stabiliteit zorgen juist voor minder ongelijkheid, minder armoede en minder geweld. Het is een keuze voor de lange termijn. 

Wij vragen ons kabinet: kies voor solidariteit en structurele oplossingen. Investeer in stabiliteit. Investeer in gelijkheid. Investeer in vrede.