Tussen de zachte alpaca's vind je in het kleurrijke Peru de geboortegrond van de aardappel. Nu bedreigt extreem weer de pieper. Boeren knokken om hun aardappel en hun inkomen te redden. Wij knokken met ze mee.
Over de hele wereld bedreigt extreem weer de oogsten en daarmee het inkomen van boeren. Wij zetten ons in voor boeren in landen die het hardst getroffen worden door klimaatverandering. Bijvoorbeeld met ons zadenprogramma.
Op veldscholen leren boeren hoe ze hun oogsten kunnen verbeteren. Ook bij langdurige droogte of juist bij heel veel regen. Zo verslaan we armoede. Samen met onze partner Asociación ANDES in Peru bijvoorbeeld.
Dat is nodig ook. Want in Peru moeten boeren hun aardappels door het extreme weer steeds hoger verbouwen. Dat houdt natuurlijk ergens op.
'De volgende stap is de hemel.'
Ieder jaar, na de oogst, worden hier duizenden zaden en aardappels opgeslagen. Als rassen van aardappels verloren gaan in het veld (omdat ze in onbruik zijn geraakt of door een veranderend klimaat), kunnen ze vanuit de zadenbank opnieuw worden uitgezet – in Peru of ver daarbuiten. De zadenbank wordt gerund door de inheemse gemeenschappen die in het park wonen.
In het park leven zes inheemse Quechua gemeenschappen met in totaal ruim 6000 inwoners. Zij delen hun land en verspreiden hun traditionele kennis om de talloze rassen van de aardappels die uit het gebied komen te conserveren.
Door stijgende temperaturen en een steeds vroeger regenseizoen, kunnen ziektes op steeds grotere hoogte gedijen. In het Aardappelpark experimenten boeren om te zien welke rassen het goed doen onder uiteenlopende omstandigheden. Daarbij testen ze ook verschillende organische methodes.
Cornelio woont met zijn vrouw Eulogia, dochter Maritza en kleindochter op bijna 4000 meter hoogte in de Andes. Hij maakt zich veel zorgen over het extreme weer. ‘Door het smelten van de ijskappen hebben we veel aardverschuivingen en het smeltwater zorgt geregeld voor overstromingen. We zijn nu blij met de rivier die vlak langs ons huis loopt en ons van schoon drinkwater voorziet. Maar als de gletsjer straks helemaal weg is, weet ik niet of we hier kunnen blijven wonen.’
Er leven veel alpaca’s in de Andes. De wol van alpaca’s is een belangrijke bron van inkomsten voor de Quechua gemeenschappen en je ziet de afbeeldingen van de dieren terug in de poncho’s van Quechua vrouwen en mannen.
Van de vele eetbare gewassen in het Andesgebied eten bewoners er nog maar een paar. Veel kennis over eetbare planten ging verloren met de introductie van ‘snel voedsel’, zoals pasta en noedels. Bij voedingstrainingen (soms specifiek gericht op jonge kinderen van zes maanden tot twee jaar oud) leren vrouwen en mannen te koken met gewassen uit de regio. De nadruk ligt op het samenstellen van een voedzame maaltijd.
Het resultaat van een voedingstraining is een voedzame, gevarieerde en kleurrijke maaltijd. De deelnemers zijn erg enthousiast over de training. Santusa Hualpa: ‘Mijn man en kinderen vinden de gerechten heerlijk en eten alles op wat ik ze voorschotel. Ik kan goedkoper koken met ingrediënten uit de omgeving. Sommige recepten ken ik nog van vroeger, maar ik had het jarenlang niet meer gekookt.’
Bij een boerenveldschool leggen Tecnico’s (begeleiders van de groep) uit hoe je ongedierte en ziektes kunt herkennen op de aardappelplanten. De deelnemers bespreken samen welke bestrijdingsmethodes effectief zijn. Door stijgende temperaturen moeten aardappelvelden steeds hoger worden aangelegd om gezond te blijven. ‘Ik maak me daar veel zorgen over,’ vertelt Tecnico Oscar. ‘We werken al boven de 4 kilometer. De volgende stap is de hemel.’
Deelnemers van de boerenveldschool staan in een gedeeld aardappelveld. Eind januari en begin februari staan de aardappelplanten in bloei.
Veel van de aardappelvelden liggen hoger dan de huizen van de gemeenschappen. Op weg naar de akkers rusten de boeren uit. In verband met de hoogte is het belangrijk om veel water te drinken.
Het hele jaar lang gaan de deelnemers van de boerenveldscholen ten minste één keer per week kijken hoe de planten groeien. Ze doen metingen om te monitoren welke gewassen het goed doen en hoe ze scoren op gewenste eigenschappen. Voorbeelden van die eigenschappen zijn hoogte van de plant, de duur van het rijpingsproces, de kleur en smaak van de aardappel of de mate van resistentie tegen bijvoorbeeld ziektes of vocht.
Op de markt in Lares, Peru, wordt nog veel geruild volgens traditionele handelsregels. Sonia Quispe Ttito heeft maïskolven meegebracht die ze heeft geoogst tijdens de boerenveldschool training. Bij de boerenveldschool leren deelnemers om rassen te selecteren die beschikken over gewenste eigenschappen. Het ras dat ze hier ruilt tegen citroenen, bananen en cocabladeren is heel populair.
Met het zadenprogramma vergroten we de voedselzekerheid in Peru. Zo brengen we een rechtvaardige wereld zonder armoede dichterbij.
Tips voor je moestuin
Je hebt je tuinhandschoenen gekocht, een schep en een paar leuke zaden. In je splinternieuwe regenlaarzen kijk je nu uit over je paar vierkante meter tuin. Dit is het jaar dat je het echt gaat doen: een eigen moestuin. Die blijft leven.
Helemaal alleen, met haar pasgeboren baby: moeders in Gaza vertellen
Een zwangerschap en een keizersnede zonder medische zorg. Daarna terug naar een tent, waar het overdag bloedheet is en ’s nachts ijskoud. Niet genoeg melk hebben om je pasgeboren baby te voeden. Luister naar de verhalen van Nehmat, Hamida en Amira, moeders in Gaza. Voorgelezen door moeders Carice van Houten, Emma Wortelboer en Nadia Zerouali.