Home ActueelOpiniestukken Hoop voor Afghanistan

Hoop voor Afghanistan

  • 2 juli 2013

Een goede politiemacht is van groots belang voor doorsnee Afghanen. Vooral voor Afghaanse vrouwen. Dat zegt Farah Karimi, algemeen directeur van Oxfam Novib, in de Volkskrant van 2 juli 2013.

‘Negina was 16 jaar, en zeven maanden zwanger, toen ze vorig jaar werd opgenomen in het ziekenhuis van Mazar-i-Sharif, in noord Afghanistan. Haar tong was vrijwel volledig uitgerukt en ze was zo erg toegetakeld door haar echtgenoot Salih Mohammed dat haar baby overleed. Ondanks dit afschuwelijk incident wilde de lokale politie de zaak niet onderzoeken. ‘Familiezaken blijven familiezaken’ is de geldende norm in Afghanistan.

Dit afschuwelijke verhaal bevestigt de heersende opvatting van de situatie in Afghanistan; er is geen recht en de politie deugt niet. Echter, het verhaal loopt hiermee niet af. Het ziekenhuis nam contact op met kapitein Raheema, het vrouwelijke hoofd van de Family Response Unit bij de politie van Mazar-i-Sharif. Ondanks de weigering van de lokale politie om onderzoek te doen, zette ze met toestemming en steun van haar mannelijke politiechef door. Toen het lokale politieapparaat alsnog niet meewerkte, ging kapitein Raheema met deze zaak naar de media, waarop Negina’s echtgenoot drie jaar celstraf kreeg. Een schrale troost voor Negina, maar zonder de inzet van kapitein Raheema zou Negina vrijwel zeker geen kans hebben gehad op gerechtigheid.

Negina’s verhaal laat goed zien waarom een goed functionerende civiele politiemacht met mannen én vrouwen van belang is voor doorsnee Afghanen, en vooral voor Afghaanse vrouwen. En net als in andere zaken die de nationale media haalden, laat het zien dat vrouwen en hun families zich nu vaker publiekelijk durven uit te spreken over geweld tegen vrouwen, ook als dat zich binnen de familie afspeelt. In het tijdsbestek van een jaar is het aantal gerapporteerde gevallen van geweld tegen vrouwen bijna verdubbeld. Belangrijker nog is het aantal geregistreerde gevallen bij de openbare aanklager; in 22 van de 34 provincies is dit bijna verdrievoudigd. De Afghaanse behoefte aan een civiel politieapparaat en een goed functionerende justitiële keten - waarin goed opgeleide politievrouwen en vrouwelijke advocaten een belangrijk bijdrage moeten leveren - is nog nooit zo groot geweest.

In het overheersende negatieve beeld van Afghanistan blijven dit soort lichtpunten onopgemerkt. Toch zijn het dit soort geleidelijke ontwikkelingen die hoop geven voor een verbetering van het leven van vooral vrouwen in Afghanistan. Alle energie moet er op gericht worden om juist deze ontwikkelingen te versterken. Hervormingen op het gebied van goed bestuur en rechtsstaatontwikkelingen zijn essentieel voor de toekomst van Afghanistan. Zeker in een toekomst waar conservatieve groepen als de Taliban mogelijk deel van uitmaken. Zonder goed bestuur en een functionerende rechtsstaat zal corruptie en wetteloosheid verder hoogtij vieren. Een goed functionerend politieapparaat speelt daarin een belangrijke rol.

Echter, het is duidelijk dat de politie nog een lange weg te gaan heeft. De klachten over de politie zijn bekend: corruptie, onbekwaamheid en gewelddadig gedrag. Vooral geweld tegen vrouwen buiten- maar ook binnen het politieapparaat komt nog veel te vaak voor. Maar kapitein Raheema en haar meerderen in de zaak Negina laten zien dat er wel degelijk veranderingen gaande zijn. Zo bestaan er sinds 2006 Family Response Units voor het aanpakken van huiselijk geweld. Onder de Taliban mochten vrouwen niet bij de politie werken. Anno 2013 zijn er 184 van zulke eenheden, verspreid over 33 van de 34

Afghaanse provincies. Op dit moment zijn er 1,489 politievrouwen. Dat is weliswaar minder dan 1% maar toch een begin.

De internationale gemeenschap heeft een significante rol gespeeld in het tot stand komen van deze kleine stappen. Niet met hun troepen in provincies als Kunduz, maar met de specialistische ondersteuning en financiële middelen. Ook de Nederlandse politietrainingsmissie in Kunduz heeft een belangrijke bijdrage geleverd. Vooral door de koppeling van hervormingen en capaciteitsopbouw in zowel de politie als de justitiële sector - openbare aanklagers en advocaten, met aandacht voor de positie van vrouwen. Via één-op-één begeleiding van leidinggevenden binnen de politie, zoals die alleen is uitgevoerd in Kunduz, zijn zichtbare successen geboekt. Door Nederlands ingrijpen, kunnen vrouwen hun advocatenexamen in Kunduz behalen in plaats van naar Kabul te moeten reizen, wat voor veel vrouwen onmogelijk is. Ook in andere delen van het land wordt dit nu ingevoerd.

Onlangs heeft het Afghaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken aangekondigd dat mensen- en vrouwenrechten hoogste prioriteit krijgen bij de huidige politiehervormingen. Zo heeft de Afghaanse overheid zichzelf ten doel gesteld om in 2024 10% van de politie uit vrouwen te laten bestaan. Dat is hoopgevend, maar slechts een begin. Het is van groot belang dat de internationale gemeenschap de Afghaanse overheid blijft aansporen en ondersteunen, om deze voornemens om te zetten in daadwerkelijke actie. Het zou een historische vergissing zijn, als we ons na afronding van de politiemissie en het vertrek van de NAVO troepen van Afghanistan zouden afwenden. Negina, en miljoenen andere Afghaanse vrouwen, verdienen een kans op een toekomst zonder angst.’

Bron: Oxfam Novib, 2 juli 2013

We gebruiken cookies. Dit doen we om je gepersonaliseerde content en aanbiedingen te tonen, delen via social media mogelijk te maken en om bezoekgedrag te analyseren.