Melati werkte in een garnalenfabriek. ‘Door het chloormengsel kon ik ’s avonds laat nog steeds niet goed ademen.’

Het leed achter de streepjescode

Te veel producten in de supermarkt bevatten een verborgen ingrediënt: uitbuiting. Hoe komt menselijk leed in ons voedsel terecht? En wat kunnen Albert Heijn en Jumbo daaraan doen?

Petitie: eis eerlijke boodschappen

Boodschappen doen zonder nare bijsmaak. Dat moet kunnen. Of je nou naar Albert Heijn gaat of naar Jumbo. Of je nou garnalen in je mandje legt of een pak sinaasappelsap. Met onze Behind the Barcodes-campagne gaan we de strijd aan voor uitbuitingsvrije boodschappen. In élke supermarkt.

Petitie: eis eerlijke boodschappen

Melati moest 600 garnalen per uur pellen.

‘Geen adem door de chloordampen’

Melati uit Indonesië wilde graag geld verdienen voor een studie. Ze ging daarom werken in een fabriek waar garnalen worden verwerkt. Garnalen die in onze supermarkten terecht kunnen komen. Per uur moest ze maar liefst 600 garnalen pellen. Dat is 1 per 6 seconden.

In die tijd leefde ze met zeven anderen in een ruimte van 2,5 bij 3 meter. En daarvoor betaalde ze ook nog eens huur. De leefomstandigheden waren simpelweg erbarmelijk. ‘We stonden dagelijks in een lange rij voor een vieze douche waar amper water uit kwam.’

‘Het werk in de fabriek was zwaar, maar vooral gevaarlijk. Als ik de transportband moest schoonmaken met een chloormengsel kon ik ’s avonds laat nog steeds niet goed ademen.’ Het chloormengsel verbrandde zelfs Melati’s huid.

 Als ik mijn armen in het chloormengsel moest stoppen brandde mijn huid

Deze ondraaglijke arbeidsomstandigheden kon ze niet langer doorstaan. Nu is Melati op zoek naar een nieuwe baan. Haar droom om naar de universiteit te gaan lijkt verder weg dan ooit…

Meer verhalen

Het probleem: mensenleed in je eten

Er schuilt veel leed achter producten die je in de supermarkt tegenkomt. Aan de verpakking is dat niet te zien. Neem bijvoorbeeld garnalen uit Azië. Om deze lekkernijen in het visschap van je supermarkt te krijgen, werken veel vissers, garnalenpellers en fabrieksarbeiders als Melati in landen als Indonesië en Thailand onder mensonterende omstandigheden.

Ze maken extreem lange dagen. Worden op straat gezet bij zwangerschap. En verdienen soms zo weinig dat ze maar één maaltijd per dag eten.

 

Supermarkten hebben de macht om dit te helpen veranderen. Door in gesprek te gaan met hun leveranciers. En door na te gaan onder welke omstandigheden de producten in hun schappen worden geproduceerd. Waarom doen ze dat dan niet?

Is mijn vis duurzaam?

Als je op zoek bent naar eerlijke producten in de supermarkt, kies je waarschijnlijk bewust voor fairtrade producten. En je let op keurmerken. Bij vis het ASC en MSC keurmerk bijvoorbeeld. Als je daarvoor kiest, ben je dan duurzaam aan het consumeren? Ja en nee. Keurmerken zijn een stap in de goede richting, maar hebben zo hun beperkingen. Daardoor is er toch te vaak iets mis met je duurzame vis. Met de Behind the Barcodes-campagne laten we de problemen achter de streepjescode zien en vragen we supermarkten hun macht te gebruiken om hun schappen te vullen met eerlijke producten. Zodat jij probleemloos duurzaam kunt consumeren.

De oplossing

Supermarkt afdeling groenten en fruit
Uitbuitingsvrije boodschappen. Dat zou toch heel normaal moeten zijn?

Supermarkten aan zet

Supermarkten streven naar zo hoog mogelijke winsten. Tegelijkertijd voeren ze een hevige concurrentiestrijd. Compleet met prijzenoorlogen. Om toch winst te maken, gebruiken ze hun macht.

Ze zetten te vaak hun leveranciers onder druk: kan het nog goedkoper? Wat dat betekent voor boeren, vissers en fabriekswerkers in ontwikkelingslanden? Daar kijken Albert Heijn, Aldi, Jumbo, Lidl en Plus nauwelijks naar.

De mensen achter ons voedsel, helemaal in het begin van de keten, betalen de rekening. Zij zijn veroordeeld tot een leven in armoede. Al werken ze extra lange dagen, dan nog gebeurt het regelmatig dat ze niet genoeg geld hebben om voldoende voedsel te kopen.

Van de 20 euro voor een kilo garnalen uit de supermarkt gaat slechts 7 cent naar de mensen die ze pellen.


Wie betaalt, bepaalt

Omdat de overheid vooral inzet op zelfregulering, hebben de supermarkten feitelijk de vrije hand om hun macht te gebruiken. Zij bepalen de prijs die ze de producenten willen betalen. Maar wie betaalt de supermarkten? Dat doe jij. En wie betaalt… bepaalt.

4 van de 5 Nederlanders vindt dat bedrijven uitbuiting moeten tegengaan

De meeste mensen willen geen uitbuiting in hun eten. Ze willen dat de mensen achter hun voedsel fatsoenlijk worden behandeld. Ze willen dat werknemers in fabrieken een loon ontvangen waar ze rond van kunnen komen.

Daarom zijn we een wereldwijde campagne gestart. Met een duidelijke boodschap: supermarkten, zorg voor een fatsoenlijk verhaal achter de streepjescodes. Eerlijk geproduceerde boodschappen: dat wil jij toch ook?

Petitie: eis eerlijke boodschappen

Hoe boeken we resultaat?

Aanspreken supermarkt

Aanspreken

We spreken supermarkten aan op hun verantwoordelijkheid om kritisch te kijken hoe hun producten worden geproduceerd en om eerlijke afspraken met leveranciers te maken

Bekijk de supermarktranglijst

testament

Cijfers & feiten

We publiceren harde cijfers en concrete feiten over de rol van supermarkten als het gaat om uitbuiting en armoede.

Mobileren

Mobiliseren

We moedigen mensen zoals jij aan hun supermarkt te vragen uitbuiting en oneerlijke praktijken uit de schappen te halen! 

Teken de petitie

Samenwerken

Samenwerken

We werken wereldwijd samen met vakbonden, boeren en vissersorganisaties en onze partners, zodat de mensen die worden uitgebuit een stem krijgen.

Ons GRAISEA-programma

Daarnaast roepen we leveranciers, politici en investeerders op druk uit te oefenen op supermarkten om uitbuiting uit de schappen te halen.

Onze aanpak: meerjarencampagne

In onze vorige campagne Behind the Brands spoorden we de 10 grootste levensmiddelenbedrijven ter wereld aan om werk te maken van een duurzamer beleid. De komende jaren richten we ons met verschillende acties op de grote supermarkten in Nederland, te beginnen bij de twee grootste: Albert Heijn en Jumbo. In eerste instantie om aandacht te vragen voor de arbeidsomstandigheden van de mensen die ons voedsel maken.

Wereldwijde actie

Met de Behind the Barcodes-campagne bundelen we wereldwijd de krachten om het lot van miljoenen kleine voedselproducenten en kwetsbare werknemers in ontwikkelingslanden te verbeteren.

Ook onze collega's in landen als Groot-Brittannië, Duitsland, Thailand en de Verenigde Staten gaan met supermarkten in gesprek die daar de markt domineren. Zo willen we met één campagne zoveel mogelijk bereiken.

Wat kunnen supermarkten doen?

  • Onderzoeken wat er misgaat in de keten;
  • Zorgen voor transparantie, ook richting de consument;
  • Samenwerken met leveranciers om uitbuiting te stoppen;
  • Een fatsoenlijke prijs betalen;
  • Anderen aanmoedigen om hetzelfde te doen.

Onderzoek naar supermarkten

Uit ons onderzoek blijkt dat het voor kleinschalige producenten en fabrieksarbeiders heel goed mogelijk is om een eerlijk inkomen te verdienen. En als het geld binnen de keten eerlijker verdeeld wordt, dan blijft de prijs van jouw boodschappen vrijwel gelijk

Winst maken is prima. Maar niet over de ruggen van de meest kwetsbare mensen.

Wat we onderzoeken bij supermarkten

Op dit moment scoren alle supermarkten die we onderzoeken een dikke onvoldoende.

Supermarktranglijst

 

Druk van twee kanten

We gaan er alles aan doen om onze supermarkten aan te sporen hun beleid en praktijken socialer en duurzamer te maken. Tegelijkertijd geven we de mensen achter ons voedsel een stem. Bijvoorbeeld door hen sterk te maken zodat zij betere handhaving van regelgeving kunnen eisen.

Door te luisteren naar de wensen van de mensen die ons eten maken, kunnen we samen met hen aanbevelingen formuleren voor betere omstandigheden. Zo kunnen de vissers, garnalenpellers en fabrieksarbeiders in de Aziatische visverwerkende industrie zelf ook in actie komen. Zo zorgen we voor maximale druk op de supermarkten.

Uitbuitingsvrije schappen

We willen dat jij als consument alleen nog eerlijke producten in het schap vindt. Producten zonder verborgen ingrediënten. Help mee. Eis eerlijke boodschappen.

Petitie: eis eerlijke boodschappen

Bude garnalenpeller square

Budi sloeg maaltijden en plaspauzes over om de vereiste 950 garnalen per uur te pellen. Alleen dan kreeg ze het minimumloon. Help vrouwen als Budi: teken de petitie.

Doe mee: teken de petitie

Miljoenen boeren en arbeiders werken onder onmenselijke omstandigheden. Supermarkten kunnen helpen dit te veranderen. Vraag Albert Heijn en Jumbo hun invloed te gebruiken voor:

  • Een veilige en fatsoenlijke werkomgeving voor vrouwen;
  • Een einde aan mensonterende en gevaarlijke arbeidsomstandigheden;
  • Een eerlijk inkomen.

Bekijk de volledige petitietekst (pdf).

Ja, ik eis eerlijke boodschappen:

Ja, ik wil per e-mail informatie ontvangen over activiteiten, producten en manieren om Oxfam Novib te steunen

Bekijk onze privacyverklaring

 

 

Recente berichten over de campagne

Ja, ik wil per e-mail informatie ontvangen over activiteiten, producten en manieren om Oxfam Novib te steunen.
privacy

Cookies

Logo Oxfam Novib

Fijn dat je onze site bezoekt

Cookies helpen ons om jou te laten zien wat je interessant en belangrijk vindt op onze eigen website, andere websites en sociale media. Vind je dat goed?

Logo Oxfam Novib

Cookies zelf instellen

Analytische en functionele cookies zijn nodig om te zorgen dat onze website goed werkt. Marketing en sociale media cookies zorgen dat je relevante advertenties ziet op andere websites. Welke cookies wil je accepteren?

Ik accepteer alle cookies
Ik wil geen marketing en social media cookies