Somalië: levensreddend water in kampen

Hawo tapt schoon grondwater voor haar gezin met zes kinderen in het vluchtelingenkamp. Foto:SAACID/Oxfam Novib

Asha, een jonge moeder, is terecht gekomen in een van de grote vluchtelingenkampen van Lafole in de regio Afgooye, een eind buiten Mogadishu, de hoofdstad van Somalië. Er is daar al enige jaren een kamp. Veel mensen trokken daar heen om het oorlogsgeweld in Mogadishu te ontvluchtten.

Maar dit jaar zijn de kampen overspoeld door vele duizenden gezinnen. Wanhopig door de ernstige droogte en de voedselcrisis hebben ze hun huizen verlaten, op zoek naar water en eten. Meer dan 400.000 mensen verblijven hier nu opeengepakt. Dat is bijna drie keer de stad Haarlem.

Twee seizoenen van droogte deed oogsten mislukken. Veel kuddes vee zijn compleet gestorven. Terwijl de economie sterk afhankelijk is van landbouw en veeteelt. Dat betekent voedselschaarste. De voedselprijzen zijn torenhoog gestegen.

verlammende voedselcrisis

Er heerst een verlammende voedselcrisis in het grootste deel van Somalië. Gezinnen met weinig geld zijn niet meer in staat te zorgen voor hun kinderen. De ondervoeding is dit jaar sterk gestegen.

Toch staat Asha nu niet meer bij tankauto’s in de rij voor drinkwater. Zij verblijft nu in het Bakayow-kamp van Lafole. Daar is al in 2007 een pijp geboord waarmee diep uit de grond schoon water naar boven wordt gepompt. Dit is het werk van SAACID, een Somalische hulporganisatie, die hiervoor geld heeft gekregen van Oxfam Novib.

Hier is nu genoeg water voor meer dan dertigduizend mensen, op elk moment van de dag, gratis. ‘We hebben nu schoon water om te drinken, te koken, ons te wassen. En ik heb nu ook water voor mijn geiten en kippen,’ zegt Hawo. Zij zit met haar zes kinderen al langer in dit kamp.

smerige terreinen

SAACID werkt in de kampen ook aan sanitaire voorzieningen. Denk aan latrines, rioolwater afvoeren, voorlichting over hygiëne en hoe je ziektes voorkomt. Dat zijn serieuze uitdagingen. Want kampen die zó snel groeien als in de regio Lafole worden snel smerige terreinen waar je makkelijk iets oploopt.

Asha: ‘Bang dat er geen water meer is, zijn we niet meer, dankzij deze pomp. Maar je zit hier constant in de zorgen of er iets te eten zal zijn. We hebben niet genoeg geld voor eten er is geen gratis voedselhulp meer.

Hawo: ‘Maar door het nieuwe probleem van de droogte zijn er steeds weer nieuwe mensen aangekomen in het kamp. De wachtrijen voor water werden langer.’ Het levensreddende water is er wel, maar de gezinnen hebben veel meer nodig. ‘Het leven in het kamp is zwaarder geworden. Eerder kregen we soms voedselhulp. Maar die is volledig gestopt. Er zijn al veel gezinnen weggetrokken naar Kenia.’

SAACID probeert de gezinnen zo veel mogelijk te ondersteunen. Heel effectief is de speciale therapeutische voeding voor zwaar ondervoede kinderen. Veel ontsnappen erdoor aan de dood en sterken soms al vrij snel weer aan. Met geld en steun van Oxfam Novib is SAACID bezig deze activiteiten op te schalen zodat meer mensen bereikt worden.

geld van Giro 555

Intussen is er eind oktober weer regen gevallen in het gebied van Mogadishu. Er is weer ruimte voor een sprankje hoop. Andere Somalische partnerorganisatie van Oxfam Novib, zoals Center for Education and Development, hebben zaaigoed verstrekt aan ruim 6.200 boeren om maïs, bonen, sorgum en sesam te gaan inzaaien.

Het geld dat Oxfam Novib krijgt van de Samenwerkende Hulporganisaties uit de actie ‘Honger in de Hoorn van Afrika’ van Giro 555 komt daarbij heel goed van pas. Mensen op het platteland bewaren altijd wat van hun oogsten om het jaar erop te kunnen zaaien. Maar bij honger, als al het andere al op is en de dood dreigt, wordt als laatste ook het zaaigoed opgegeten.

• Organisatie: SAACID
• Naam project: Lafole water/sanitation programma
• Looptijd: tot eind december 2011 (verlenging waarschijnlijk)
• Bereik (aantal mensen): meer dan 30.000
• Bijdrage Oxfam Novib: 150.000 US dollar